Abraş Vadisi
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Abraş Vadisi
Habeş toprağındadır. Dört tarafında yerleşimden belirtiler var. Ruha safa kokuları gelip hemen burada konduk, asker zemini kazıp abıhayat sular çıkardılar. Zira suyumuz 6 günden az kalıp az az kullanırdık. Bütün askerin ve hayvanların canları yerine gelip yüzleri güldü. Ve hesapsız kazılmış kuyular bulduk. Meğer Mısır'dan Habeş'e giden asker ve tüccar burada konarlarmış. Hamd olsun anayola geldik. Ababide kavmi Kına şehrinden devamlı buraya gelip sahillenirler imiş. Burada da kuyular kazıp su ihtiyacımızı giderdik. Oradan kalkıp 3 gün kara taşlı, kara dağlı kara yerlerde şiddetli sıcaktan bizar olarak giderdik.
Ama ormanlar içine girince misk ve ham amber kokuları dimağımızı kokulandırıp her soluk alışverişimizde yeniden hayat bulurduk. Hakir bazı tüccar halkından sorup,
"Bu güzel koku nedir?" dedim.
Bu dağlar misk kedisi ve misk yılanları ile doludur, onların kokusudur", dediler.
Bunları geçip 3. günde uçsuz bucaksız bir ovanın sonunda,
Azlun Dağı eteğinde konduk. Habeş Eyaletidir. Bu vadide Yesri Urbanı konar. 10 bin kara çadırlı kara Zenci kavimdirler ve Caferi mezhebindendirler. Bu sahrada da eşme kuyular kazdık, abıhayat suları çıktı.
Ardından kalkıp yine şimale giderken önümüze Süveyş Denizi gelip artık doğuya doğru deniz kenarınca kara dağlar eteğinde tam 6 gün yol alarak,
Maymunistan Vilayeti içinde gittik. Dağı, taşı ve sahraları çeşit çeşit maymunlar, şebekler, sadanlar ve zankalalar tutmuştu. Her biri birer çeşit maskaralık edip ağaçlarda bizi seyredip kimi ah ah, kimi kah kah, kimi vah vah diye takla atıp sıçrayıp türlü oyunlar ederlerdi. Yol sıkıntısını bunları seyretmekten unuttuk. Kısacası, Alemlerin Yaratıcısı canlılar içinde maymun gibi gülünç ve idrakli hayvan yaratmamıştır. Ancak uğursuzdur, gerçi seyretmek insanın sıkıntısını giderir, ama besleyince fakirlik bulaşma ihtimali vardır, ancak seyrinde alem vardır. Fil de idrakli hayvandır.
Bu Maymunistan'ı geçip kah taşlık, kah dağlık, kah kumluk ve kah Süveyş Denizi kenarınca sert taşlar içinde 6. günde,
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗