Ahmed Paşa Camii (Mehmet Bey Camii)

Seyahatnâme’de Ahmed Paşa Camii (Mehmet Bey Camii)

Yunanca ve Latince tarihlerinde bu büyük belde hakkında nice bin sözlerle özelliklerini yazmışlardır. Rum Yunan tarihçileri öyle yazmışlar ki eski zamanda bu büyük şehir 3 günde dolaşıldığı zamanda Kaleyoroz adlı kötü işli kral olan Leka adlı melun idi ki haşa sümme haşa bu şehre malik olmakla tanrılık davası edip Maşkolor panayırı olan yerde yılda bir kere saçlarına ve sakallarına la'l yakut cevahir dizip kendini gösterirdi. Rum keferesi ona kaleyoroz derler, yani uludan ulu, peygamberden iyi demek ola. Bu eski şehir onun tahtgahı idi.

Tüm kubbeleri, imareti, medrese ve mektebi baştan başa kurşun örtülü nur dolu camidir ki övgüsünde dil kısa kalır. Eğer mihrabı, minberi, müezzin mahfili ve kıble kapısındaki mimari özelliklerini anlatıp yazsak sözü uzatmak olur. Ancak Rum diyarında bu aydınlık yapı camiin benzeri Üsküp şehrinde Yahya Paşa Camii ola. Ama bu cennet mabedinin avlusu bir diyarda yoktur.

Bir dühavi kadife gibi çemenzar, lalezar ve kuş yuvası yeşil bir avludur ki nice 100 adet Tanrı armağanı yüksek çınarlar ile bezenmiş, nice 100 adet salkımsöğüt ile süslenmiş olup nice bin çeşit kanat çırpan kuşlar her ağacın gölgesinde yuvalar kurarak hoş seslerle ötüp, her ağacın gölgesinde binlerce insanlar oturup yeşillikler üzerinde ilmi konular konuşup çeşitli şeyler öğrenirler. Çeşit çeşit minare gövdesi gibi yemyeşil, Yaratıcı'nın eseri uzun serviler ile süslenmiş bir avludur ki her servinin hoş kokusundan insanın beyni kokulanır. Bu uzun servilerin benzeri bir diyarda yoktur, ancak İstanbul'da Tershane Bahçesi'nde, Hasbahçe'de ve Kule Bahçesi'nde ola. Sözün özü, bir ibret verici seyredilecek ve dinlenecek bir avludur. Rum, Arap ve Acem'de meşhur, nurlu bir camidir ki Sultan (---) (---) Han vezirlerindendir. Kıble kapısı üzerinde tezhipli celi hat ile mermer üzere yazılan tarih budur:

Camiu haza Mehmed Bey bena,
Hasbeten lillahi darü 's-sacidfn
İbnü Ahmed Paşa sultanu'l-guzat,
Asafu'l-islami nasru'l-abidin,
Kul li-hatmin mülhemen tarihahu,
Camiu'l-ebrari daru'l-hamidin. Sene (---)