Andirya Kazağı Adası (Pervomais'k)

Seyahatnâme’de Andirya Kazağı Adası (Pervomais'k)

Evvelâ Aksu kıyısından çöller ile o gün at sürüp Andirya Kazağı kapandığı ada etrafına vardık. Kâfirler bizi görünce,

"Bre hay medet, bizi Tatar bastı" diye tüm Özü askerinin mallarını Özü'ye koyup tüm kâfirler adanın etrafında metrise girip kapandılar.

Hemen Han hazretleri daha önce ateş parçası olmuşken tamamen kor ateş olup hemen dellâllar çağırtıp,

"At, don, mal, rızık, kul ve karavaş (köle) isteyen bu adaya bir hâl edip koyulsunlar" deyince 77 bin Tatar, ikişer tane iri [117a] temrenli tabur oklarını yaylarının çilelerine gezleyip bütün İslâm askerleri kat kat Andirya Adası'nı kuşatıp bir gezden bütün gaziler Allah Allah seslerine yol buldurup adaya her taraftan at bırakıp ada içine bir yaylım tabur oklarını attılar. Allah'ın izniyle bütün oklar adanın içinde olan hayvanlara ve insanlara belâ okları gibi isabet edince bu kadar yüz bin hayvan hemen ürküp çevresinde etrafında metrise girmiş kefereleri çiğneyerek bütün hayvanlar suya vurup beri bizim tarafımıza geçerken Tatar gördü ki adaya geçmek mümkün. Bu hâlde kâfirler de hayvanların çiğnediğinden şaşırıp bir tüfenk atmaya iktidarları olmayıp serseri gezerlerdi. Hemen Tatar bir kere daha Allah Allah ile bir yaylım oklarını daha fırlattı. Bütün gaziler adanın her tarafından göle at bırakıp çekinmeden batağı geçip kâfire kılıç vurup ok yağdırmaya başlayınca kâfirlerin nice bini adadan beri bizim tarafımıza yüzüp selâmet kenarına çıktım derken melâmet yakasını ele verip zincire bağlı esir oldular.

Sözün kısası, o gün ta ikindi vaktine dek 1.800 kâfir kılıçtan geçip 2 bin genç güçlü Kazak esir, 3.760 adet avrat, oğlan ve kızlar zincire bağlanıp adadan taşra 20 binden fazla mal çıkardı. Özü kulu damgalarıyla olan malları adâlet edip Özülüye 7.160 adet hayvan verip padişaha hizmet edip Özü kulunu yerden kaldırdı. Hepsi memnun olup Han'a hayır dualar edip gittiler. Şanlı Han da bereket versin deyip bu kadar ganimet malı ve bu kadar esir ile düşman avcısı Tatar askeri zengin oldular.

*Nataliia Tsaryk - Evliya Çelebi Seyahatname'sinde Ukrayna Coğrafyası