Arapkir (Arapgir)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Arapkir (Arapgir)
İlk defa yapan belli değildir. Lakin Hazret-i Risalet-penah yedi yaşına ulaştığında Arap Hatem-i Tayy Medayin'de Enuşirvan derdinden Mekke'ye gelip Hazret-i Resulle buluştuğunda Hazret'in dedesi Abdülmuttalib 120 yaşında idi. Onların izniyle bu Hatem-i Tayy bu Arapkir'e gelip mesken edinerek Enuşirvan'ın baskısından kurtuldu.
Bu Arapkir'de asker sahibi olup Enuşirvan'a galip gelerek Arapkir'i Enuşirvan'dan aldığı ganimet mallarıyla imar ettiği için Arapkir derler. Nice melikten melike aktarılıp sonunda Selçukluların eline girdi. Ondan 816 [1413] tarihinde Çelebi Sultan Mehmed eline girdi. Süleyman Han yazımı üzerine Sivas eyaletinde sancakbeyi tahtıdır. Beyinin hassı (---) akçedir. Timar ( ---) ve zeameti ( ---), alaybeyisi ve çeribaşısı vardır. Savaş sırasında toplam 2.000 silahlı asker olur.
Adalet üzere paşasına 10.000 guruş olur. 300 payesiyle şerif kazadır, senede 2.000 guruş hasıl olur. Şeyhülislamı, nakibüleşrafı, kethüdayeri, yeniçeri serdarı, kale dizdarı, neferatları, muhtesibi ve şehir subaşısı vardır.
Arapkir Kalesi'nin şekilleri: Bu Arapkir Kalesi'ni Hatem-i Tayy imar edip yedi sene zabt u rabtında olup bu diyarın halkını zengin ederek bağışları ve nimetleriyle Karun malına boğdu. Yine Enuşirvan Urban asker çekerek Şam yakınında Müzeyrib adlı kaleye varıp Busra şehri üzere vardığında Enuşirvan'ın öldüğü ve Mekke'de de Hazret'in dedesi Abdülmuttalib'in vefat ettiği haberi geldiği sırada Hatem-i Tayy da vefat etti.
Enuşirvan, Abdülmuttalib ve Hatem'in vefatları bir hafta içinde olmuştur. Hatem Müzeyrib yakınında gömülüdür. Daha sonra Arapkir'i Bermekiler zabt edip Arapkir dibine Fırat Nehri'ni akıtarak bütün ovaları sulayarak imar etti. Arapkir'in bir tarafından (---) çayı akıp yarım saatte Fırat Nehri'ne katılır. Kalesi (---) üzre (---) . [82b]
................ (5 satır boş) ................
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗