Azgur-ı Aleksandır-ı Gur (Atskuri)

Seyahatnâme’de Azgur-ı Aleksandır-ı Gur (Atskuri)

Dünya tarihçisi Şerefname görüşüne göre ilk defa Gürcistan'da yapılan bu Azgur-ı gur Kalesi'dir. Gürcü dilinde Azgur-ı gur yani padişahlar padişahı Aleksandır yapısıdır, demek olur. Aleksandır, İskender-i Zülkarneyn'dir ki onun yapısıdır. Gerçekten de bu sağlam kalenin büyük dört köşe sert taşları İskender yapısı olduğunu gösterir. Yoksa zamanımız insanlarının beş yüzü bir yere gelse bir taşını bir yerden bu yere koymaya güçleri yetmez. Hala yüksek bir tepe üzerinde dörtgen şekilli bir küçük eski kaledir. Bu kale Gürcistan toprağında Ahıçka hududunda naipliktir. Kıbleye bakan bir kapısı var. Ağası hakimdir. İki yüz adet neferatları var. Kalesinin asla havalesi yok. Dayanıklı şekilde yapılmış, sağlamca inşa edilmiş bir kaledir.

Bu şehir önünden akan nehir Ahıska dağlarında Oda Dağı'ndan gelip Ahıska içinden geçerek bu şehrin bahçe ve bostanlarını sulayıp iner, Aras Nehri'ne katılır.

Camii, hanı ve hamamı vardır. Ve 40-50 küçük dükkanları vardır. Ve suyu ve havasının tatlılığından bağ ve bahçesi ve Gürcistan güzelleri vardır.

Bu bakımlı şehir Gürcistan'ın Şavşad kavmi hududunda olduğundan re'aya ve berayası Gürcü dili konuşurlar.