Balka Ovası
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Balka Ovası
Balka Sahrası 3 saatlik yer iken 10 saatte bu zikrolunan şiddetli sıkıntılar ile,
Bu mahal bir çimenlik ve kumsal yerlerdir, ama yine yağmur yağmada. Derhâl Hüseyin Paşa atına binip ordunun dört tarafını dolaşıp dağınık konanı bir yere toplayıp her hangi hacının devesi bir kere iki kere geride kalan insanların malını getiren deve sahiplerine birer altın verip toplam 1.270 altın verdi. Gerçek Ömer adaleti edip bütün hacılar hayır dua ettiler. Bu şiddetli kışta 10 kazan çorba pişirip bazı hacılara dağıttırdı. Ama Müzeyrib'den ne kadar zahire ile salma develeri var ise Balka başında o yağmuru çektiğimiz gece 3 bin yük malı Urban bırakıp bazısının devesi ve bazı kendileri kırılıp kaçarlar.
Beri tarafta bütün hacıların yiyecekleri bu hâle uğrayınca o gece 1 yem 5 altına ve 1 okka peksimet 3 altına oldu. Ve hacıların çoğu Arafat'a yetişmekten ümitlerini kestiler.
Bu mahalde yine sert bir rüzgâr koptu ki bütün çadır ve obaları yerinden koparıp parça parça etti. Ne hâl ise, paşaya bir başka çadır kurdular. Hemen paşa tüm iç ağalarına ve hacılara En'âm-ı şerif, İhlâs-ı şerif ve salavât-ı şerife okumayı ferman edip ta akşam vaktine dek okununca hamd olsun yağmur dindi. O gece bir kuru soğuk oldu ki 11 adam ve 200 deve, katır, at ve eşek dondu. Bütün tulumlardaki sular buz oldu. Balka ve Mafrak gölleri ve Kâbe çölleri dondu.
Ertesi sabah hizmetkârlar ve hacılar bu hâli gördüler ki bir zerre çamur kalmamış Allah'a binlerce hamd ü senâ edip borular çalındı. Allah'ın hikmeti dünkü gün Balka Sahrası çamuru içinde kalan develer çamur donunca ayakta durup (—) (—) (—) 7-8 yüz kadar deve İslâm ordusu başında otlayıp gezerler. Hemen sahipleri varıp deveciklerini alıp hafif yükceğizler yükleyip herkes katarında yola koyulup giderken Cenâb-ı İzzet parlak bir güneş ihsan eyledi ki bütün insan hayvan sevinip çöller ve kumluk ovalar içinde garip develer seke seke giderken bir ulu boğaza girdik. 14 saatte,
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗