Bardunya (Bardounia) Kalesi

Seyahatnâme’de Bardunya (Bardounia) Kalesi

(---) tarihinde, bu da Fatih Gazi fethidir, ama aman ile verilmiştir. Mizistre Sancağı voyvodalığıdır ve 150 akçe kazacıktır. Nahiyeleri (---) adet köycüktür. Kethüdayeri, serdarı, başka hakimleri yoktur, ama dizdarı ve 114 adet neferi vardır. Kalesi Manya Dağı eteğinde bir havaleli yalçın beyaz kaya üzere 4 köşe ve şeddadi hoş bir yapıdır. Kıble ve tarafı gayya deresi gibi olmakla o taraflarında kale duvarları yoktur. İnsan aşağı baksa ödü patlar. Ancak batı tarafında bir küçük kapısı var, at güçlükle girer. Bu kapı tarafları havaleli olmakla gayet sağlam ve dayanıklı büyük kuleleri vardır.

Bu kalede (---) adet küçücük evleri var. Birbiri üzere olup hepsi avlusuz daracık evlerdir. Sokakları da dardır. Eşekler yük ile güçlükle geçerler. Bütün evleri kiremitli ve kıbleye doğru nazırdır. Taşra dağlarında abıhayat suları, bağları, bahçeleri ve şebekeli bostanları çoktur.

Bu kalede asla han, dükkan, hamam, medrese, mektep ve diğer yapılardan eser yoktur. Ancak Sultan Mehmed Han'ın bir küçük camii ve kale kapısı üzerinde bir mescidi vardır. Bu kale bir ada yerde olmak ile asla bir şey bulunmaz. Tamamen Mizistre'ye muhtaçlardır. Ama halkı gayet şahbazlardır. Her an Manya kafirleriyle savaş edip sevimli Manya kızları ve oğlanları getirirler, her gün savaştan geri durmazlar.

Bu kaleden taşra Manya kafiri korkusundan asla ev yoktur. Ancak küçük kule gibi çiftlikleri çoktur, zira gayet verimli ovası vardır. Bu kaleden aşağı Ama Nehri, Manya Dağlarından gelip bu mahalle yakın Akdeniz'e karışır.