Behlule (Beylul)

Seyahatnâme’de Behlule (Beylul)

Deniz kıyısında büyük bir şehir imiş. Özdemir Paşa fethedince Portakal kafiri istila edip kalesini ve şehrini harap etmiş, hala temel kalıntıları bellidir. İçinde Abire kavmi derler bir kavim sakinlerdir. Tamamı 150 bin tertemiz, misk ve ham amberle kokulanmış Abire kavmidir. Ama dört mezhepten, başka din diyanetten, haşir neşirden, ayet hadisten, ani ölümden, vebadan, pire ve kehleden ve başka kötülüklerden habersiz, hayırsız bir garip kavimdir. Hepsi bu sahralarda çadırlarıyla konup göçerler, sayılarını ve hesaplarını ancak Allah bilir. Ama yumuşak huylu adamlardır. Ve hepsi yine çıplaklardır, ancak avret yerleri birer deri ile örtülüdür.

Burada büyük bir liman var ki bin parça gemi alır, sekiz rüzgardan emin ve içinde asla şaptan belirti yoktur.

Bu mahalde sakin olan Abire kavminin yiyecekleri darıdır, koyun keçidir, ceylan ve sığındır. Ve içecekleri deve sütü ve bozadır. Bu mahallerde at, eşek, fil ve gergedan olmaz, ancak dağlık, taşlık ve ağaçlık yerler olduğundan arslan, kaplan, bebr [çita] ve peleng [leopar] çok olur.

Bu Abire kavmi bu dağların maymunlarından gayet şikayet ettiler:

"Daima bizimle cenk ederler. Dağa çıkıp abanoz, santa, zakkum ve sac ağaçları kesmeye aciziz. Maymunlar gelip bizi esir edip dağlara götürüp tasarruf eder. Ellerinden kurtulmak mümkün değildir; kimi uyur, kimi gözcülük eder, bir fırsat bulup kurtulmak mümkün değildir. Tasarruf ede ede çok adamımızı öldürmüşlerdir. Bizde ise silah yok, bizler az, onlar çok. Ne çare, sonunda bu yerden hareket etmemiz mukarrerdir" dediler.

"Ve gayet heybetli, iri ve güçlü kuvvetli maymunlar vardır. Gece gelip çadırlarımızdan oğlan, kız ve avrat kapıp götürürler. Sözün kısası aciz kaldık" diye çok şikayet ettiler.

"Ve sizler de geçerken dikkatli olun" diye uyardılar.

Ertesi seher vakti bu Behlule'de Abire kavmi içinden hareket edip yine şarka giderken gerçekten zavallıların anlattıkları üzere büyük ve iri maymunlar dağ keçilerine ve dağ sığırlarına binip ağa gibi gezerlerdi. Tüm dağ hayvanları bu maymunlardan aciz kalmışlardır.

Bazı maymunları gördük, dağ kedilerini kucaklarında gezdirip beslerler. Ve bazısını gördük, oğullarını karınları altında sallayıp gezdirirler. Ve bazısı öyle beyaz sevimli maymunlar ki beyaz tiftik keçilerine benzer, hoş görünüşlü ve parlak maymunlardır.