Behnisa (Al Bahnasa)

Seyahatnâme’de Behnisa (Al Bahnasa)

Bu şehirde 5 adet minare, 17 mescit, 3 medrese, 7 tekke, 40, sebil, 17 sıbyan mektebi, 3 han ve 300 dükkan vardır. Ama 70 dükkanı çarşıdadır, gerisi herkesin kapılarının iç yüzünde cüllah ve bezzaz dükkanlarıdır. Ve 50 yağhane, 6 kahvehane ve 1 viran hamamı var.

Bu şehrin havası gayet hoştur, gerçi Nil'dir ama şiddetle akmadığından başka geçip suladığı köylerde keten ıslatırlar, onun için suyu biraz ağırdır ve iyi değildir, tabiat sahibi olanlar kuyulardan içerler.

Bütün halkı fukara olduklarından öşr-i sultaniden başka örfi vergilerden kurtulmuşlardır. Şehirleri vakıftır. Bütün halkı Ashab-ı güzin evlatlarıdır ki fetih sırasında kalmışlardır. Gayet salih, ulu aziz kimseler var. Bütün halkının yüzleri esmer, halim selim, yumuşak huylu, alçakgönüllü ve tarikat ehli kimselerdir. İşleri ve kazançları hepsinin koyunlarından hasıl olan beyaz yünden sof, ihram ve şal sarık dokuyup kar ederler. Hadis: "(Alın teriyle) kazanan, Allah'ın sevgilisidir."

Ve yine hepsinin giysileri şaldır ve taçları da yine şal sarıktır. Kadınları ise beyaz çarşaf bürünürler.

Bu şehrin batı tarafını kum basıyor. Zira ta Fas diyarına, Merankeş Vilayeti'ne ve Trablus'a kadar çöl olduğundan kum deryası gelip yıldan yıla şehri kuma gömüyor. O yüzden bu şehir içinde nice bin saray, nice yüz han, hamam, dükkan ve imaretler henüz harap olmadadır. Eski hakimlerden Batlimus-ı Yunan'ın saray zemininde göklere yükselmiş bir somaki sütunu var, bunun en tepesinde cihannüma yüksek bir köşkü varmış, Batlimus daima bu köşkte ibadet edermiş, hala insanlar için bir seyir yeridir.

*Kitapta Kalimun şehrinde metin kesiliyor ve Behnisa'dan başlıyor. Bu yüzden bu şehre ulaşana kadar geçen yerler ve şehrin ilk anlatımı kayıp.