Bolayır (Bolayir)

Seyahatnâme’de Bolayır (Bolayir)

Gelibolu nahiyelerinden muaf müsellem bir süslü kasabadır ki Gazi Süleyman Paşa Rum keferesi elinden bilek zoru ile feth edip bütün imaretlerine vakf olmuştur, ama kalesi haraptır. Bunda küffâr ile çok şiddetli savaş olduğundan bir daha küffâra sığınacak yer olmasın için kalesini yıkmışlardır. Hâlâ lâlezar Ovasında öbek öbek kefere kemikleri ve Müslüman şehitleri kemikleri yığın yığın açıktadır.

Bu arbedegâhın vuruşunda küffâr ile İslâm askeri o kadar savaşıp çarpışmışlardır ki ki İslâm askeriyle kefere askeri karma karış ve katış olup asker birbirini bilmez olurlar. Hemen Gazi Mihâl, Süleyman Paşa'ya gelip der ki,

"Şehzadem, İslâm askeri ile kefere karış katış olup kızıl kana bulandıklarından fark olunmaz oldular" deyince Süleyman Paşa:

"Bre Lala, var şu İslâm askerini bul, ayır da sonra kaleyi feth eyle,” deyince gerçekten öyle edip kaleyi sene 758 [1357] tarihinde feth olup ismini "Bul Ayır Kalesi" korlar. Daha sonra Yörük Türk diline galat-ı meşhur daha uygun olmakla "Bul Ayır"dan galat "Bolayır" kasabası derler.

şehri bir dereli, bayırlı, çayırlı, bağ ve bahçeli verimli zeminde bulunmuş bir mamur güzel kasabadır. Şer’i taraftan naibi ve evkaf tarafından mütevellisi vardır. Kethüdayeri, yeniçeri serdarı ve nakibi tamamen Gelibolu'da oturmaktadırlar. Yapıları yedi mahalledir, ama o kadar tertip üzere yapılmamış bir dağınık sığınak yeridir ve bin adet kiremit ile örtülü mamur evleri vardır.

Kurşunlu camii, tekkesi, hanları, hamamı, 100 adet dekkânları ve ziyafet evi imareti tamamen Orhan Gazi oğlu Gazi Süleyman Paşa yapısıdır. (—) (—) [97b]