Çardak

Seyahatnâme’de Çardak

İlk yapıcısı, Gazi Hudâvendigâr Murad Han Edirne seferine giderken burada deniz kıyısında ufak tefek bir köşk yapmış, daha sonra imar olduğu için Çardak derler, zira anılan köşk dört tâk (kemer) üzerine yapıldığından çârtâktan bozma Çardak derler.

Rum (Marmara) Denizi boğazı kenarında Anadolu Eyaleti'nde (—) toprağında bir bakımlı, süslü ve şirin işlek iskeledir. Karşı Rumeli tarafında bulunan Gelibolu şehri iki mil uzaktır ki her yapısı görünür. Çardak şehri deniz kıyısında bir geniş boşluk içinde bağlı ve bahçeli, tamamı 1.000 adet eski tarz, genellikle tek katlı ve kiremit örtülü evler, hepsi sağlam yapılmış hanelerdir.

...

Çardak İmareti kasabasının anlatılması: Şer'i hâkimi 150 akçe kazadır ve toplam (—) adet nahiye köylerdir. Yeniçeri serdarı, kethüdayeri, muhtesibi ve subaşısı vardır. Mamur mescitleri, şenlikli derviş tekkeleri, birkaç yerde sıbyan mektebi, çarşı içinde Fatih Sultan Mehmed Han Hanı ve daha birkaç hanları, yetecek kadarıyla 300 adet mamur dükkânları ve bir adet hoş havalı hamamı var, kıble yönünde ve doğu tarafında bağları ve bahçeleri hesapsızdır.

Bu mahalde İslâm askeri nice yüz parça gemilerle karşı Rumeli'ne geçmede ve saadetli padişah aşağı Boğazhisarlara gitmede. Bu sırada Kaptan Köse Ali Paşa 60 parça kadırga ile baştarda-i hümâyûnu getirip bir yaylım top şenlikleri edip hünkârımız bastardaya binmeyip karadan [90a] avlanarak Boğazhisarlarına gitti, baştarda-i hümâyûn da yanımız sıra beraber denizden gitti.