Çengelköy

Seyahatnâme’de Çengelköy

Adlandırılmasının nedeni: Fatih Sultan Mehmed Han, İstanbul'u fethettiğinde bu şehirde Madyan oğlu Yanko zamanından çengeller kaldığı için Çengelköy derler. Üsküdar mevleviyeti hükmünde (---) tarafından subaşılıktır. Başka hakimlerinin hepsi Üsküdar'dadır. Şehri deniz kenarında, ensesi dağlı, bağ ve bahçeli Acem koruluğu gibi İrem bağlarıdır ki, anlatılmaya gerek yoktur. Halkının çoğu Rum kefereleridir. Müslümanları çok azdır, ancak gayet mükellef ve mükemmel sarayları, padişah ve vezir sarayları vardır.

Bunlardan Maanoğlu Bahçesi, Beylerbeyi Bahçesi, bunun civarında İstavroz bahçesi, padişahlara mahsus bir Meram bağı, cennet bağı gibi bir tumturaklı bahçedir ki anlatılmasında dil yetersiz kalır, kalemler kırılır. Burada olan gezinti ve eğlence yerleri hiçbir hasbahçede yoktur. Allah bilir bu bağın imaret talii Merih burcunda yapılmış ola, zira elbette Sultan Murad efendimiz bu bahçeye göç edince nice adamları öldürürdü. Hatta Anadolu'da isyan edip Bergama Kalesi'nde kapanan İlyas Paşa'yı, Küçük Ahmed Paşa padişah huzuruna getirdiğinde bu bahçede 50 paşa öldürüldü.

Nice bunun benzeri kimseler bu bahçede öldürülürlerdi. Çünkü şehir halkının aralarında gece gündüz kavga eksik olmazdı. Gerçekten ceng-i Al ve Çengelköyü'dür, ancak gayet mamur, müzeyyen, şirin sevimli bir kasabadır. Hepsi tek ve çift katlı kargir yapılı 3.060 adet evlerdir. (---) camii var. Önce çarşı içinde;

...................... (3.5 satırlık yer boş) .........................