Değirmenlik (Milos)

Seyahatnâme’de Değirmenlik (Milos)

(---) tarihinde Süleyman Han asrında Sakız Adası'nı fetheden Koca Piyale Paşa bu adayı Venedik elinden fethetti. Hala Süleyman Han'ın yazımı üzere Kaptan Paşa eyaleti olup hassıdır ki başka hakimi vardır ve 150 akçe kazadır. Daha önce Müslümanları var imiş, barışın bozulmasından sonra kadısı, Müslümanları ve ağası haraççısı kaçıp kafiristan olmuştu.

Kandiye fethedildiği anda bütün [331a] Müslümanları, kadı ve ağaları gelip makamlarına ve herkes evlerine mutasarrıf olmuşlar. Malta ve Manya keferelerinden daha sert reaya Rumları kefereleri vardır, ama şimdi kefereleri bizi karşılamaya çıkıp bol bol hediyeler getirip itaat ettiler. Manya fethine ırgat, marangoz, duvar ustası ve mühimmat getirmeleri emredildi. Bir gece orada konuk olup adayı gezip dolaştık. Bu Değirmenlik 3 adet adadır.

...

Çepçevre 80 mil kuşatır. Birkaç parça Rum köyleri var, gayet mamur köylerdir. Hepsi Frenk şapkası gibi siyah Eflatuniyye giyer zengin Rum reayaları, bezirgan kefereleri vardır. Kalesi göklere doğru Samanyolu gibi baş uzatmış bir yalçın kaya üzerinde bir sarp küçük kaleciktir. Bütün nefer kulları keferelerdir, ama top, tüfeng ve cebehaneleri yoktur. Kuzeye bakan bir doğal limanı, abıhayat suları, lezzetli kuyuları ve 200 adet gemi alır limanı vardır. Her zaman yaz ve kış bu limanda Venedik donanması yatıp çevre adaları vurup harap edip haraç alırdı. Gayet verimli güzel adadır ki lodos tarafları beyaz yarlı yerlerdir. Dağları tamamen kırmızı yalçın kayalardır ve kafirleri gayet melundan daha melunlardır.

-----------------------------------------------------

Büyüklüğü 80 mil bir taşlık adadır. Tüm beldelere değirmen taşı buradan gider. İyi limanları ve bir kalesi var, bütün halkı keferedir. Ve zengin kefereleri vardır.