Derteng (Dertenk)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Derteng (Dertenk)
İlk defa yapan Adil Enûşirvân'dır ki Irak topraklarını Moğol, Hind ve Özbek Tatarı elinden kurtarmak için bu kaleyi bu dar boğaz ağzında yaptı. Hâlâ Süleyman Han kanunu üzere Bağdad toprağında başka sancakbeyi merkezidir.
Bin kadar askere sahiptir ve beyinin hâss-ı hümâyûnu 320.000 akçedir. Ama sancağında alaybeyi, çeribaşı ve zeamet ve timarı yoktur. Zira Süleyman Han yazımında bu ülke arz-ı Irak diye yazılmıştır, timar ve zeamet köyleri yoktur.
Sınır sonu olup köyleri iki kılıç arasında olduğundan timar kayıt olunmamıştır. Ama beylerine hâs kayıt olmuş köyleri vardır. Beyine her sene yirmişer kese geliri olur sancaktır. 150 akçe kadısına 90 parça köylerinden 5 kese geliri olur. Kale dizdarı, 300 kale neferatı, muhtesibi, bâcdarı ve şahbenderi vardır. Ama müftü ve nakibi yoktur.
Derteng Kalesi’nin şekli: (—) (—) (—) (—) (—) [328b]
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗