Dinç (Kale)

Seyahatnâme’de Dinç (Kale)

İsimlenmesinin sebebi (---) (---) (---) (---) (---) (---) dir. Abbasioğulları'ndan (---) (---) yapısıdır. Nice devlet eline girip sonunda (---) tarihinde halkı ve hakimi Selim Şah'ın atının ayaklarının tozuna yüz sürüp kalenin yetmiş adet anahtarıyla Selim Han'a teslim ettiler.

Hizmetleri ve yaptıklarının karşılığında halkını bütün ağır vergilerden muaf edip sancakbeyinin hakimliğini yine elinde bıraktılar.

Diyarbakır eyaletinde mefruzü'l-kadem ve maktuu'l-kalem olan beş adet hükumetlerdir. Biri Cezire (Cizre) hükumeti, biri Eğil hükumeti, Palu hükumeti, biri Hazzo hükumeti ve biri de bu Dinç hükumetidir. Bunlara padişah tarafından emirler, yarlığlar ve fermanlar gelse bu hakimlerin elkab ibaretlerinde "Cenabme'ab" diye yazılır beş hükumettir.

Bunların en ulusu Cezire hükumetidir. Ondan ikincisi bu Dinç hükumetidir. Eski zamanlarda 3.000 asker ile sefer eşermiş, ama hala hakimi Ali Bey 1.000 askere sahiptir. Muş Sahrası'yla komşu bakımlı ve şenlikli bir hükumettir.

Bütün gelir kapıları beyine has olarak ayrılmıştır. Eyaletinde timar ve zeamet yoktur. Osmanlılar tarafından 300 akçe payesiyle bir kadı gelip adalet işlerini icra eder. Adalet üzere dört ve beş kese tahsil eder. Şeyhülislamı, nakibi Bitlis şehrindedir. Zira bütün halkı Şafii Kürtlerdir. Yezidi Kürtleri ve Ermenilerinin tamamı reayadır.

Sipah kethüdayeri, serdarı, dizdarı ve neferatı yoktur. Kalesi hakimi hükmünde olup Asitane tarafından yeniçeri müstahfızları yoktur ve Kürt alimleri gayet çoktur. Gerçekten de Dinç şehri olduğundan suyu ve havasının güzelliğinden halkı dinçtir ve memleketi günçdür.

Bütün ileri gelenleri zengindir, geniş vilayeti gülünçtür. Bir koyun on akçeye, bir sığır bir rub'a, iki okka beyaz ekmek bir akçeye, bir somar (12 İstanbul kilesi = 307.966 kg) buğday (---) at yemi olur 10 akçeye. Diğer yiyecekler, içecekler ve tahıllar da ona göre kıyaslanmalıdır.

Dinç Kalesi'nin şekilleri: Kalesi Murat Nehri kıyısında (---) göklere doğru uzun boyunu uzatmış yüksek bir tepe üzerinde altıgen şekilli Şeddadi ibret verici bir taş yapıdır. ( ---) tarafına bir kapısı var. Fırdolayı çevresinin büyüklüğü (---) adımdır. Bütün burçları mimari ilmi ile dayanıklı olarak inşa olunmuştur. Kale içinde tamamı toprak ile örtülü (---) adet bakımlı hanelerdir. Camii, anbarları ve sahrıncı vardır, ama hamam, han ve çarşı pazardan bir işaret yoktur.

Kale duvarının boyu 12 meliki ziradır ve her tarafı göklere doğru baş baş çekmiş yüksek duvarlardır. Kuzey tarafı Muş Ovası'na gider düzgün yoldur. Bu şehrin kıble tarafında Mifarıkin Kalesi iki menzil yerdir, ama yolları taşlıktır. Bitlis şehri doğu tarafında Mudiki Kalesi üzerinde yine iki menzildir, ama sarp ve sıkıntılı bela yollardır. Bu Dinç Kalesi Van eyaletiyle komşu bir geniş vilayettir.

….................. (6.5 satır boş)….................