Dobroçin (Debrecen)

Seyahatnâme’de Dobroçin (Debrecen)

Süleyman Han'dan beri bu varoşun reayaları itaatkârdırlar. Eski yazımda Eğri Eyaleti aklâmı idi. Şimdi Varat Eyaleti'ne yazıldı. Her sene padişaha 40 bin adet Ungurus altını haraç verirler. Budin, Eğri, Varat ve Yanova paşalarına nice yüz pastav çuka, başka çeşit çeşit hediyeler ve hmto arabalar verirler. Bu varoşta 12.800 adet baştanbaşa şindire tahta örtülü tek ve iki katlı, kârgir yapılı, bağlı ve bahçeli mamur ev vardır ve 12 adet elleri gümüş değnekli birov hâkimleri vardır.

Toplam 40 adet kale gibi manastırları var. 300 adet çuka dokunur dükkânları vardır ve diğer 500 adet dükkânlarında bütün kadınlar alışveriş ederler. 300 adet pak cadde sokakları var. Dört tarafı derin hendektir. Çevresinde 6 adet tedribe kapıları vardır. Bu varoş hendeğiyle kaleden sarptır.

Çevresindeki dağlarında 77 bin kadar bağları vardır. Kısacası Macar diyarının Mısır'ıdır. Gayet ucuzluk ve bolluk, verimli ovaları var ki baştanbaşa ekinlik, şebekeli bostan ve bağlardır.

Beğenilenlerinden al ve beyaz üzümü, eriği, armudu, has ve beyaz sipov ekmekleri yeryüzünde yoktur. Süleyman Han Budin'i (—) tarihinde Alman kralı elinden aldığında bu Dobroçin reayası Süleyman Han'a "Gazan mübarek ola" diye iki çift ekmek getirirler, her bir ekmeği yüzer çift camız kızaklarla çekip Süleyman Han'a hediye verdiklerinde Süleyman Han, "Vilâyetiniz bolluk ve bereketli olup evlâtlarınız çok ola" deyip ellerine muafnâme verir. Hâlâ çoluk çocukları çok olup adam başına birer altın haraç, aded-i ağnâm ve bağ hakkı verirler. Diğer vergilerden muaflar iken şimdi Varat Kalesi tamirine yardım eder oldular.

Suyu ve havası hoş olduğundan mahbûb ve mahbûbesinin haddi sınırı yoktur. Burada da serdara büyük hediyeler ile ziyafetler ettiler.