Dol (Do)

Seyahatnâme’de Dol (Do)

Bir dere içinde bağlı, bahçeli, bir şirin camili, iki mescitli, bir tekkeli, bir küçük hamamlı, bir hanlı ve 15 dükkânlı bir şirin kârgir yapı, güzel bir kasaba imiş. Ama Uskok kâfirleri ile burada bizden önce büyük savaş edip nice ümmet-i Muhammed esir olup tüm halkı henüz dağlara ve sarp yollara kaçmışlar. Tanrı hakkı için bağ ve bahçelerinde olan taze meyveleri toz toprağa karışıp yerde yatar. Allah bilir ya, İrem bağından haber verir cennet bağı bir köydür.

Hakir gördüm ki bu kasabada insan ve insan evlâdı yoktur, adamları kaçmış, bizler de kaçıp Dol kasabasından batı tarafa baş aşağı Dol Deresi içinde gittik. Bu dere sağ tarafı üç saatlik bir topraklı bayırlar olmak ile sâfî bağlardır, sahipleri sağlardır, ama ürünlerini almaya âcizlerdir.

Bu derenin sağında ve solunda asla bir karış boş arazi yoktur. Nevesın kasabalının, Lubin kasabalının ve Lubomir kasabalının bütün bağları bu Dol Deresi'ndedir. Rumeli vilâyetinde ve tüm Frengistan'da bu Dol Deresi üzümü beğenilir. Hatta bir salkım üzümü 4-5 okka gelir çeşit çeşit misk ve amber kokulu, sulu, yemesi hoş ve lezzeti üzümü olur, şırası şirin, sersemlik vermeyen şarabı olur derler, ama Allah'a açıktır anadan doğalı keyif verici kısmından bir şey yiyip içmemişimdir ve bu Dol Deresi şarabını görmemişimdir.