Donkola Ilgunu

Seyahatnâme’de Donkola Ilgunu

Oradan da hareket edip 18 saatte,

Eskiden bu şehir Berberistan meliki hükmünde imiş. Sonra Func sultanı istila etmiş, hala mutasarrıflardır. Ama Berberistan tahtı olmakla tüm binaları Berberi işidir, gayet şirin şehirdir.

Kalesini Func fethedince yer yer yıkmıştır. Hala Donkola'nın Berberistan kavmi,

"Ah Ilgun" diye derin ah çekip,

"Ilgun cenneti bizim olsa, ahiret cennetini istemezdik" derler. Ta bu mertebe bu şiddetli sıcak cehennem diyarında, cennet benzeri Şam gibi İrem bağlı şehirdir. Eski zamanda olan yapılarının kubbeleri, köşkleri, çarşıları ve Havernak Köşklerinin temellerine insan baktıkça hayran olup parmağını ısırır. Burada olan acayiplik ve gariplikler meğer İsvan'da ola.

Buranın suyu ve havasının güzelliğinden bağ ve bahçesinin limonu, turuncu, hurması ve çeşitli meyvelerinin suluları burada mevcuttur. Halkı gerçi zayıf, nahif ve kara derilidir ama gayet sağlıklı ve gayet mücemmidir.

Allah'ın hikmeti, havasının hoşluğundan kadını ve hayvanları senede ikişer ikişer doğurur. Ama insandan başka hayvanları her sene üç kere kuzular, ama gayet nahif ü zayıf kuzulan hasıl olur. Kadını ve erkeği 10 senede baliğ olur, 7 ayda ve 8 ayda doğurduğunda ikiz doğar.

Halkı Berabire reayası ve salihlerdir. Ve ekinleri dan ve arpadır. Bağları, bostanları, develeri, koyun ve sığırları çoktur. Berberistan, Funcistan ve Sudan'da bundan başka neft ve katran madenleri yoktur. Ilıcaları çoktur, bütün diyarlardan insanlar gelip burada ılıcalara girip uyuzluktan ve diğer tehlikeli hastalıklardan kurtulup anadan doğmuş gibi olur. Onun için Funcistan'da ve İsvan'da Ilgun halkı ve esmer tenli, buğday enli olup mahbub ve mahbubesi makbul ve muteberdir.

Bu Berberistan şehri meliklerin elinden gideli devletleri bozulup Func'a tabi oldular. Hesabını Allah bilir çok kalabalık bir kavimdir. Sonra bu şehirden yine güneye taşlı dağlan ve korkulu yollar geçip tam 18 saatte,