Emir Kay Camii (Emir Bayındır Mescidi)

Seyahatnâme’de Emir Kay Camii (Emir Bayındır Mescidi)

Emir Kay Camii adlı bir mamur cami var, meydanda kalmış. Dört tarafının duvarları ta çatısına kadar öyle parlak ve cilâlı duvarlardır ki sanki Hıtâyî kâğıttır. Bu cami sahibi Emir Kay bu eski şehrin muharriri [yazıcısı] olduğundan camiin dört tarafındaki duvarların yüzüne bu şehir içinde ne kadar bin cami, mescit, medrese, han, hamam ve çarşı, kısacası ne kadar güzel yapı var ise cami duvarına mühür hattı gibi Musta'sımî hattı şeklinde pâk işlek hattıyla bütün büyük yapılar yazılmış. Hakir onu okuyup elimden geldiği kadar denizde damla ve güneşte zerre miktarı yazdım. O derece dikkat ettim ki camiin çatısına yakın olan yukarıdaki hatları dürbün ile okuyup yazdım.

Eski Ahlat dili: Çağatay diline ve Moğol diline yakın gayr-i mükerrer bir lehçedir.

"İşven, gitmişven, gûrumıza varmışmız, bizim Kay gibidir, boğaz eyitdi, dükeli geleserlerdir, meni suncamışdır, şâd bay kişidir, ayıtdım şol kişi menfadınadır, savular sayladım, yani ağlaya kaldım, barımız uruş kişisimiz, yani cümlemiz ceng [240a] âdemiyiz" diye, bu gibi nice kere yüz bin kelimeler ve ibareler yazılmıştır.