Erçek

Seyahatnâme’de Erçek

(—) tarihinde Abbasîoğulları'nın kadre ermişlerinden bir kimse "Er gerçek"den galat Erçek derlermiş. Kadir malıyla yapılmış bir yalçın tepe başında dörtgen şekilli bir küçük kaledir, ama yükseklere baş uzatmış olduğundan çıkıp seyretmedim. Hâlâ Mahmudî hükmündedir ve daha önce Mahmudî taht merkezi bu kale imiş. Şimdi o kadar mamur değildir, ama yine Van Eyaleti'nde sancakbeyi hükmündedir, 2.000 askere sahiptir. Mahmudî atlarının seçkini bu Erçek'de olur. Hükümetinde timar ve zeamet yazılmayıp gelirleri beyine hâs kayd olunmuştur. Beyi kalede olur. Aşağı varoşu bir dere dibinde 500 haneli, yer yer bağ ve bahçeli ve kavak ağaçlı varoştur. Bir camii, bir hanı, bir kesif hamamı ve 10 kadar dükkânı var.

Erçek Gölü, kalenin yakınında küçük bir halici var, 10 okka gelir yahşi alabalığı olur ki bu diyarda Erçek balığı meşhurdur. Bu balıktan avcılar avlayıp ayân ve eşrafa hediye götürürler, asla balık kokusu yoktur. Bu halicin kenarında Revan fatihi Sultan Murad Han konaklayıp balıklarından yiyip "Gerçekten de Erçek balığı idiği gerçek imiş." demiştir.

Bu gölün yine batı tarafında bir yol vardır. O düzgün yol ile Van'a beş saatte varır rahat yoldur. Murad Han Van'a o yoldan gitmiştir. Bu Erçek beyinin ziyafetini yiyip hediyesini ve kılavuzlarım aldık.