Erkili (Ereğli)

Seyahatnâme’de Erkili (Ereğli)

Fatih Sultan Mehmed yazımı üzere Karaman eyaletinde muaf ve müsellem Haremeyn-i Muhteremeyn evkafı bakımlı şehirdir. İstanbul'da Darüssaade ağası padişah kanunu üzere nazırdır. Onların tarafından bir muhteşem şanlı ağa yüz atlı ile idare eder. Bütün İslam padişahlarının ellerinde olduğu zamanlarda Haremeyn evkafıdır.

Hatta küffar elinde iken kötü işli Kral Harkil bu şehrin suyunun Resulullah'ın mucizesi ile aktığını görünce, gerçi imana gelmedi ama Hazret-i Ömer'e ve diğer halifelere her sene hediyeler gönderdi.

Bu şehir, Resulullah'ın korumasında olmuş idi. Zira bu Hazret-i Ömer Medine'de durduğu yerde parmağıyla Harkil Kayser'in gözünü çıkarıp kör Harkil olmuştu. Nice ki hayatta idi, halifelere hediyeler gönderirdi. Halen günümüzde de halifelerin korumasında olup Haremeyn hakimi zabt eder. Karaman paşasının adamları asla karışamazlar.

Bir hakimi de şeriat tarafından 300 payesiyle şerif kazadır. Toplam (---) adet şenlikli köyleri vardır. Senelik 7 kese anılan köylerden hasıl olur.

Kethüdayeri, yeniçeri serdarı, muhtesibi, şehir naibi, şehir subaşısı ve su taksiminde mir-i abı yani su ağası vardır. [16b] Eğer bu şehirde su ağası olmasa gece gündüz kan kavga eksik olmazdı. Zira bu şehir Peygamber Pınarı Dağı dibine kurulup şehrin doğu tarafı, batısı ve kuzey tarafı tamamen Harkil Ovası sayılıp bu gönül açan düzlüklerde toplam 26.000 tescilli ve kayıtlı bağ, bahçe ve ekinlikler vardır.

Tamamen mucizeler ile sulanmaya muhtaç olduğundan bir su hakimi vardır. Bütün bağ ve bahçelerden su hakkı olup Haremeyn'e surre gider.

Bu İrem şehri toplam (---) adet (---) örtülü iki katlı ve tek katlı büyük konaklar, bakımlı haneler ve süslü evler ile bezenmiştir. Her hanesi birer akarsu, havuz ve şadırvanlar ile süslenmiş şenlikli ve güzel bir şehirdir.

Toplam (---) adet camidir. Bunlardan Koca Mehmed Paşa Camii; Süleyman Han veziri camii olduğundan Mimar Sinan yapısıdır.

................ (8 satır boş) ................

Ve toplam (---) adet mescitlerdir.

................ (1.5 satır boş) ...............

Ve toplam (---) adet derviş tekkeleridir.

................ (1.5 satır boş) ...............

Ve toplam (---) adet handır. Bunlardan Rüstem Paşa Kervansarayı Mimar Sinan yapısıdır.

................ (1.5 satır boş) ...............

Ve toplam (---) adet hamamdır.

................ (1.5 satır boş) ...............

Ve toplam (---) adet çarşı pazardır.

................ (1.5 satır boş) ...............

Yiyeceklerinin ve içeceklerinin beğenilenlerini bildirir:

................ (1.5 satır boş) ...............

Mesire yerlerinin anlatılması: Resulullah'ın mucizesi Pınarbaşı

................ (2.5 satır boş) ...............

Ereğli ziyaret yerlerinin anlatılması: Evvela Mevlana İskenderzade Abdürrahim Efendi; benzersiz nur dolu bir türbesi vardır. Gönül erbabının ziyaret yeridir.

................ (3 satır boş) ................ [17 a]

…

Bu Resul-i Kibriya'nın mucizesinin suyunun özellikleri ve Ereğli şehrinin övgüsü burada tamam oldu, ama hakkını vererek bu Ereğli şehri anlatılsa başka bir ciltli kitap olur. Zira eski zamanlarda Antakya şehrinden sonra bu Harkile şehri yani Ereğli şehri, bakımlı ve şenlikli büyük bir belde ve şen bir şehir idi.

Daha sonra Konya şehrini Selçuklular'dan Sultan I. Alaeddin imar edip taht merkezi Konya olup şenlendikçe bu Ereğli'nin bayındırlığı gerilemeye başladı ama hala günümüzde bile bakımlı bağlarının ve gülistanlarının övülmesinde dil yetersiz kalır.

............... (3 satır boş) ................ [18b]