Eski Tatar Kalesi
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Eski Tatar Kalesi
Evvel ve sonra Macar elinde virandır. Macaristan ülkesinde ilk defa bu kaleyi Menûçehr evlâtları yapmıştır. Menûçehr'in 4 şehzâdesi, Mâverâünnehir'den bu iklime gelip bu güvenli yerde 4 adet topraktan yığılı kale yaparlar. Ama taş ve rıhtım dolma değillerdir, ancak bir toprak yığılı hendekli tabur kaleleridir. Onun için Tatar Kalesi derler.
Bu Menûçehr evlâtlarının [90a] dördüne diğer kefereler sorarlar, "Siz kimlersiz?" derler. Bunlar da Farsça "Biz Mençâriz" yani biz 4 adamız demek olur. Gide gide bunlara mençâr mençâr diye diye bozulup Macar dediler. İmdi Macar mençâr'dan bozulmadır.
Onun için Macar dili Farsçadan türeyip Macar dilinde Farsça kelimeler çok kullanılır.
Mesela Macarcada "İn tudom maki penlatot" yani "Ben kendi gözümle gördüm" ve hesaplarında hatvan, hitvan, kılınçvan, tisvan, saz sözleri gibi kelimeleri vardır. Macar'ın aslı Menûçehr'dendir ki eski millettir.
Hâlâ bu toprak kaleleri büyük bir varoş, topları ve tüfenkleri yoktur ve hâlâ Varat Kalesi'ndeki Köprülü Mehmed Paşa Camii'nin evkafıdır. Reayası Macar'dır, toprağı Hayduşak toprağıdır. Bu Tatar Kalesi'nin bir eşi de Eğri Kalesi yakınında Eğri fatihi Sultan III. Mehmed Han'ın 7 kral ile cenk edip bozulduğu ve sonra kâfiri bozduğu Hırıştoş Yaylası'nda Menûçehr evlâtlarının bir kalesi de topraktandır, o da yerle bir olmuş yatar, ama bu Hayduşak'taki ona göre mamurdur.
Sonra bu Tatar özünden kuzeye doğru 3 saat gidip,
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗