Eskişehir

Seyahatnâme’de Eskişehir

Kalesi Bursa tekfuru yapısıdır. Tarihçiler bu şehir için Sam yapısı olduğu için Eskişehir derler. Eski zamanlarda büyük şehir imiş Hala yapı kalıntıları açıktadır. 731 [1329) tarihinde kefere elinden Orhan Gazi feth etmiştir. Hala Anadolu eyaletinde (---) (---) hakimliktir. 150 akçe şerif kazadır ve hepsi (---) parça köylerdir.

Adalet üzere kadıya altı kese hasıl olur. Sipah kethüdayeri, yeniçeri serdarı, müftüsü, nakibüleşrafı, ayan ve eşrafı ve sipahı çoktur, ama kalesi harap olduğundan dizdarı yoktur.

Hepsi 17 mahalle ve tamamı (---) bakımlı, şenlikli, bağlı ve bahçeli (---) örtülü geniş süslü hanelerdir. Ve tamamı (---) mihraptır. Evvela,

................ (3 satır boş) ...............

Bunlardan başkası mescitlerdir. (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) [7a]

Ve tamamı ( ---) medreselerdir, ama kargir yapı öğretim yerleri yoktur. ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---)

Ve hepsi 70 adet sıbyan mektebidir. ( ---) ( ---) ( ---) (---) ( ---) (---) (---) (---)

V e tamamı 7 adet tarikat ehli tekkeleridir. ( ---) ( ---) ( ---) (---) (---) (---) (---) (---)

Ve hepsi 7 adet tüccar hanlarıdır. (---) (---) (---) (---) (---) (---) ( ---) ( ---)

V e tamamı ( ---) gönül açan hamamlardır. ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---)

Ve cümlesi (---) aşevidir. (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---)

Ve hepsi (---) 800 kadar dükkandır. (---) (---) (---) (---) (---) ( ---) ( ---) ( ---)

Suyunun ve havasının tatlılığından güzelleri beğenilir. Halkı gerçi Etrak'tır ama yurdundan ayrı garipleri sever adamları vardır. Çuka ve değerli kumaşlar giyer ayanları var. Ve aba ve kaba giyer ümmetin salihlerinden Allah adamı kimseleri vardır.

Ve bu şehrin dört tarafı bağlık, güllük gülistanlıktır, bahçeleri, bostanları ve ekinleri bol ganimet bir şehirdir. Hatta paşa efendimize bu şehir halkından 1000 adet koyun, 7 at, 300 araba arpa ve zahire cinsi hediyeler geldi.

Eskişehir ılıcasının Özellikleri

Şehrin kuzey tarafı dışında bağlar içinde kargir kubbeler ile yapılmış bir tatlı kaplıcadır ki ona, on büyük havuzu sıcak su ile dolu bir ılıcadır. Ama suyu gayet sıcaklık üzere yaratıldığından sıcak suya soğuk su karıştırılarak ılık hale getirilir. Gayet yararlıdır. Parmakta yüzük türü saf gümüşleri sarı renge çevirir. Bu güzel suyu iken sarılık hastalığından, uyuz ve cüzamdan kurtulur, herkesçe beğenilen bir ılıcadır. Ancak Bursa kaplıcaları gibi donanımlı büyük yapı değildir.

................ (2 satır boş) ...............

Eski şehrin ziyaret yerleri

··············· (1.5 satır boş) ...............