Fethiyye Camii (Abu Al-Maati Mosque‎)

Seyahatnâme’de Fethiyye Camii (Abu Al-Maati Mosque‎)

Eski mabet, dua kabul olacak yerdir. Eski zamanlarda kilise imiş, hala alametleri vardır. Boyu 90 adımdır ve eni 40 germe adımdır. Cami içinde 92 sütun vardır, ama altısı akik-i Yemeni gibi somaki sütunlardır ki benzerleri bir diyarda yoktur, her biri birer Mısır hazinesi değer cevahir somakilerdir. Daha üstünde kemerler üzere nakışlı harpüşte tavandır, düz değildir. Dış avlusunun çevresinde 64 billur gibi cilalı mermer direkler var, kıbleye yönelip kıyama dururlar.

Geniş avlusunun tam ortasında bir sebilhanesi var. Avlunun altı baştan başa sütunlar üzere su sarnıcıdır, abıhayata benzer berrak suyu vardır, yağmur suyundan toplanır. Avlunun ortasındaki sofa üzere bir nabıka ağacı vardır, gayet büyük ağaçtır.

Camiin dört kapısı avluya açılır, 2 kapısından biri kıbleye ve biri batı tarafa açılır. Mihrabı camiin bir köşesine yamuk vaki olmuştur, zira bu cami Rumlar zamanında kilise imiş, onun için Fethiyye Camii derler. Mihrabı eski tarzdır ve minberi ahşaptır. Minber kapısı üzere "İnnema ya 'mürü mesacidallah men amene billah ... " [Kur'an, Tevbe, 18] ayetinden sonra,

İnşau haze'l-cami el-Hacı Şemseddin bin Muhammed Tarabulusi el-ma 'ruf fi şehr Recebi'l-mürecceb sene ihda ve seb 'in ve seb 'i mi'e [771] bu tarih yazılmıştır.

Üç tabakalı düzgün bir minaresi var, gayet sanatlı ve uzun minaredir. Kıble kapısı üzerinde tamirine tarihtir:

Geldi dünyaya nice daver beğ
Kimse hayr etmedi bu cami yeğ
Her gören ede dua sahibine
Düşdü tarihi hayr Dilaver Beğ

Sene 1083, düzgün değildir, ama böyle yazılmıştır.