Finike

Seyahatnâme’de Finike

Önceden Ceneviz keferesi yapısıdır. (—) tarihinde Teke Bay oğlu Ahmed Bay fethetmiştir. Osmanlı'dan Orhan Gazi düğününe bin teke keçi ile ve bu Finike Kalesi'nin anahtarlarını hediye verdiği için, "Teke Bay olasın" diye buyurmuşlar. Onun için tekeleri çoktur ve "Teke Vilâyeti" diye ondan kalmıştır.

Bu Finike Kalesi, Teke Eyaleti'nde paşa hâssıdır. Subaşısı vardır ve 150 akçe kadılıktır. Serdarı, dizdarı, 70 neferi ve gümrük emaneti vardır. Kale kulları maaşlarını gümrük emininden alırlar. Kethüdayeri, nakibi ve müftüsü Elmalı şehrindedir. Deniz kıyısında bir tehlikeli derbenttir. Mısır iskelesi olmakla her sene çok gemiler gelip gümrük alınır.

Kalesi, düz bir tepe üzerinde beş köşe, şeddadi taş bina bir küçük kaledir. Büyüklüğü malumum değildir. İçinde bir camii, dizdarı, neferat evleri ve buğday ambarları vardır. (—) bakan bir demir kapısı var.

Limanı ucunda deniz içinde bir sağlam mendirek kulesi var, toplar ile dört tarafını muhafaza eder. Bu kule sonra yapılmakla başka neferi ve dizdarı var. Bunun kale dibinde bir varoşu vardır, tamamı toprak örtülü 300 hanedir.

Ve (—) mahalle (—) mihraptır. Bunlardan çarşı içinde (—) camii, kalabalık cemaate maliktir. Hanı, hamamı ve (—) adet dükkân vardır.

Bu şehrin üç tarafı baştan başa limon, turunç, bağ bahçedir. Hatta 100 limon turunç 1 akçeye satılır.

Buna yakın (—) kasabasında Abdâl Musa Sultan'ın bir tekkesi vardır. Bu da limon, turunç, nar ve incir ağaçları içinde cennete benzer bir İrem Bağı'dır. Vakıfları olmadığından dervişi azdır. Ama yine 40-50 fukara eksik değildir. Bunun bahçesi içinde Nazar Dede ve Balım Dede gömülüdür.