Gaçka Ovası (Gacko)

Seyahatnâme’de Gaçka Ovası (Gacko)

Hersek Sancağı'nda bu geniş ovadan başka büyük ova yoktur. Uzunluğu tam bir gergi konaktır ve bazı yerinin genişliği 3 saat ve bazı yeri 8 saat bir çemenzâr, lâlezâr ova, bir yeşillik ovadır. Suyu ve havası o kadar hoştur ki insan safâsından sağlıklı olur. Ancak bu geniş ovanın dört tarafı yine beyaz kayalı dağlardır ki o sert kayalardan nice bin tatlı su pınarları kaynayıp Gaçka Ovası'ndan geçer. Bunlardan büyük olanı (—) nehridir ki Zalom Dağı'ndan ve Cem er ne Dağı'ndan doğup Nova Kalesi yakınında bir yüksek dağın eteğinde yeraltına girip kaybolur.

Bu sahranın çevresi sâfî kuleli mamur köyler ile bezenmiş bir alandır. Bu köylerden Çengizâde (—) Paşa Çiftliği, kale gibi bir yüksek kuleli mamur köydür. Bu sahrada akan akarsularda beşer onar okka gelir türlü türlü balıkları, parlak ve zernişanlı alabalığı olur ki bir diyarda olmaz, yiyenin ağzında eriyip asla balık kokusu olmaz.

Bu sahranın çayır, çimen, bitki, otu, tirfili, yoncası ve ayrık otlarını bir hafta otlayan iskelet gibi zayıf atlar 10 günde derisine sığmayıp etlenip yağlanıp küheylân ve sâfinâtü'l-ciyâd atlar olur. Tüm Hersek paşaları bu ovada 8 ay çadırlarıyla konup Kotur kâfiri korkusundan Hersek vilâyetini koruyup dikkatli davranırlar.