Gürlev (Kiyev) (Kiev)

Seyahatnâme’de Gürlev (Kiyev) (Kiev)

Öncesinde ve sonrasında tâ Dâdâniyanlıdan beri, Maskov kâfiri ortaya çıkalıdan beri bu süslü kale onların kirli ellerinde tertemiz seyirlik bir kaledir.

İlk yapıcısı Dadan [46b] oğlu Maskov Acem ve Maskov Gürcü iki kardeştir ki bu şehirden çıkıp yetişmişlerdir. Onun için hâlâ Maskov kanunu öyledir ki bir kralları ölünce pis leşlerini bu Kiyev'de gömüp tahta çıkan şehzâdelerini bu şehre getirip tahta oturturlar. Eğer kralları çocuk bırakmadan ölürse Gürcistan Dadyanından bir kefere getirip Elburz Dağı eteğinde Irak-ı Dadyan şehrinde ta pis atalarından Maskov ve Masko kralı maşadını ziyaret edip sonra bu Gürlev Kalesi'nde kılıç kuşanır, îlk başka bu şehirde tahta çıkmasa, tahta çıkışları sağlam olmaz. Zira bu eski kale benzetme olmasın, Leh'in ve Maskov’un Kudüsleridir ve bütün kâfiristanda da bu Gürlev’e değer verip ruhbanlar hediye ve adaklar gönderirler.

İsim verilmesi sebebi Maskov dilinde "kiyev" demek (—) demektir, ama kefere halk arasında nice çeşit isimleri vardır. Bir ismi Kiyev'dir, bir adı Kiyeviçse’dir, bir ismi Kiyulçise’dir, bir adı Gürlevçe'dir ve bir adı Kiyuriçse'dir. Sözün özü her değişik dilde birer başka ismi vardır.

Meğer bu büyük şehir içinde oturan tedbirli, işbilir ve sonunu düşünen iş erleri şanlı Han'ın bu kaleyi yağmalayacaklarını haberin alıp seher vaktinde bütün küffâr hediyeleriyle Han'ın atının ayağına yüzler sürüp itaat ederek şehirlerini kurtardılar. Suç defterlerine bakılmayıp af kalemiyle Cengiz Han yarlığıyla aman yazılıp Kırım askerinden üzerlerine Şirin beylerinden bir bey 10.000 Tatar ile kadağacı (buyrukçu) kondu. Şehir halkıyla kaynaşıp ve Han'a Moskov veziri büyük ziyafetler edip hediye ile İslâm ordusu zengin oldu. Ancak daha önce "Han gelmesi" haberinde belde halkı düşüp bütün giyecek ve ağırlıklarının değerlilerini alarak Kiyev şehri ensesinde Kiyev Dağı mağaralarına kaçarak orada sığınmışlar idi. Düşman avlayan Tatar haber alıp zorla o mağaralardan binlerce esir ve ganimet malları çıkardılar. Kiyev şehri halkından esir olanlara asla sahip çıkmayıp kaleyi bırakıp mağaralara dayandıklarında layığım buldu deyip Tatar kavmi bu kadar Kârûn malına sahip oldular.

Kiyev Kalesi'nin büyüklüğü ve şekli:

................(11 satır boş)......................

Maskov eski dili: Bunlar eski kavim olup Hazret-i Yahya asrında Mecusîler idi. Hazret-i İsa gelince Hıristiyan oldular, hâlâ kitapları İncirdir. Daha sonra Risâlet-penâh asrında bunlardan Enûşirvân Kisra ortaya çıkıp ateş-perest olup gâhî Mecusî meşreb olurdu.

Dilleri: Irak-ı Dadyan vilâyetinde Fars dilinden azıp Kaytak, Moğol, Boğol ve (—) dillerinden ayrılıp Maskov dili oluştu. Karanlık Dünyaya Ye'cuc Seddi'ne ve Karanlık Deniz'e kadar 18 padişahlık yere sahiptirler. Maskov dili, 12 çeşit acayip dildir. Garip hikmettir ki bütün dilleri yine bizim 29 adet harfimiz ile telâffuz olunur, diye Maskov’un devleti 2.060 yıldan beri hâlâ şehinşahlık iddiasındadır, Hind hakanıyla Osmanlı padişahından başkasına mektup yazmak ihtimali yoktur. [47a]

Maskov keferesi kavminin dilleri: Evvelâ Rabbü'l-izze ismi (—) derler. Hazret-i İsa (—) ve Meryem Ana'ya (—) derler, zira bu kavim Rum kavmi mezhebindedirler. Benzetme olmasın oruçları, perhizleri, Hıristiyan bayramları ve haça tapmaları tamamen Urum keferesi ayinidir ki asla fark yoktur.