Güvercinlik (Golubac)

Seyahatnâme’de Güvercinlik (Golubac)

Rumeli'nde Dimetoka karası yakınında bir Güvercinlik Kalesi daha var, ama haraptır, içinde insan yoktur, ama bu Tuna Güvercinlik'i mamur kaledir. (—) tarihinde Fatih Sultan Mehmed fethidir, şehit Koca Mahmud Paşa eliyle. Sırplardan pazu kuvvetiyle fethedilmiştir. Hâlâ Budin Eyaleti'nde Semendire Sancağı toprağında voyvodalıktır. Kethüdayeri, yeniçeri serdarı, kale dizdarı, 50 adet hisar eri, emini ve haraç emini, bâcdarı, muhtesibi, mimarbaşısı ve kale tamirine memur mirâhur ağası, 7 nefer kale ağaları, şeyhülislâmı, nakibüleşrafı, 150 akçe pâyesiyle kadısı ve 140 adet nahiye köyleri vardır.

Kalesi, Tuna Nehri kıyısında gökyüzüne baş uzatmış yalçın bir kaya üzerinde altıgen şekilli şeddadi, kârgir, yontma taşlı, savaş yurdu gayet sağlam 7 kuleli ibretlik bir kaledir. 5 kulesi yalçın yüksek kaya üzerinde ve 2 adet kulesi Tuna Nehri döver sarp yüksek kulelerdir. Bu kalenin dört tarafı yalçın kaya üzerinde olmak ile asla bir taraftan bu hisara lağım, tünel ve metris ile zafer mümkün değildir. Sanki Bîsütun Dağı gibi Tuna Nehri içine girmiş yüksek bir burun üzerinde kurulmuş yüksek bir kaledir. İç kalede 7 ev, 1 tahıl ambarı ve kulelerinde çeşit çeşit cebehane ve zahire için kırmızı darı durur.

Bir Mahmud Paşa Camii ve batı tarafına açılır bir demir kapısı var. Kuleden aşağı ta Tuna Nehri'ne iner bir garip ve ibretlik su yolu var, acayip ve garip sanattır. Taşra kale aşağı. Tuna kenarındadır ve toplam 3 mahalle ve 300 şindire tahta örtülü mamur evlerdir.

Tamamı 3 mihraptır. Evvelâ Hacı Ali Camii, Tuna kenarında yeni yapı camidir. Geri kalanı mescittir. Ve (—) adet medrese, (—) tekke, (—) adet sıbyan mektebi vardır. Ve 1 hamamı var, Koca Mahmud Paşa'nındır. Tamamı 50 kadar dükkânlardır. Bedesteni ve aşevi imareti yoktur. Velî Mahmud Paşa fetih sırasında bu kale halkına hayır dualar ettiğinden gayet eli açık kimesneleri, ehl-i iyâlleri ve çok bol ekinleri, tahılları, otları vardır. Bağ ve bahçeleri de batı tarafında, Tuna Nehri kenarında bulunup sanki İrem Bağı'dır. Havası [94b] ılıman olup diğer şehirlerden biraz sıcaktır.