Güzelce Bürke (Khulais)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Güzelce Bürke (Khulais)
Bu mahalde konakladık. Kalesi doğu tarafa doğru yarım saat uzaklıkta bir yalçın kaya üzerinde dört köşe taş yapı, eski bir kaledir. İskender tarihinin 871 yılında Benî Hilâl padişahı yapısıdır. Anter oğullarından Melik Sumhan bu kale için büyük cenk ettiği Anter-nâme'de yazılıdır. Sonra bu kaleye Hâşimîler mutasarrıf olup Muhammed Mustafa hazretlerine peygamberlik gelişinin 13. yılında Hazret-i Ali fethidir. Hâlâ haraptır, zira Urban taifesi ovada konaklarlar, kaleye düşkün değillerdir.
Bu kalenin batısında büyük bir bürke vardır ki içinde kadırga gezse yerim dar demez, öyle bir geniş bürkedir. Çepçevre büyüklüğü 600 adımdır. Hac yolunda böyle bir büyük bürke yoktur. Güzelce Bürke ismiyle bilinen, göl gibi bir bürkedir. Diğer bürkeler gibi suyu dolaplar ile veya yağmur suyu ile değildir. Kale tarafında hurmalık içinden beri Ayn-ı Zerka gelip bürke kenarındaki mescidin duvarı dibinden büyük bürkeye dâhil olup derya olur. Oradan taşıp bürkenin batı tarafındaki bostanlara yayılıp sular.
Bu bürkenin tam ortasında dört yapma mil bina olunmuştur. Zamanında bu miller üzerinde bir köşk var imiş. Bürkenin kıblesi tarafı kenarında dört yapma sütun üzerinde bir alçak kubbeli mescidi vardır. Mihrabı üzerindeki tarihi,
"Bismillâhirrahmânirrahîm, Emera bi-inşai hâze'l-bilketi'l-mübâreketi'l-huccâc Mevlânâ es-Sultan Murad Han ibn Ahmed Han. Sene 1048. Allâh rızâsıyçün fâtiha" diye yazılıdır.
Bu bürkeye yakın bir mamur köy vardır. Çevre köylerden de tüm Araplar zahirelerini getirip satıp hacıları doyururlar.
Bu mahalde de tüm hayvanlara yemlerini verip göç boruları çalınıp kâh kumsal ve kâh ılgın ağaçlığı ormanları içinde kıble tarafına gidip 7 saatte Asfân adlı mahalle vardık, konaklanmayıp geçildi. Başka zaman Şam hacıları bu menzilde konaklarmış. Dört tarafı mamur köylü yerdir.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗