Hakim Bi-emrillah (El-Hakim) Camii

Seyahatnâme’de Hakim Bi-emrillah (El-Hakim) Camii

Abbasilerden bir şehzade idi. Hulagu Han hadisesinde Bağdad'dan Mısır'a gelip Kepş Kalesi'nde kaldı. 41 sene halife namına bulunup bu camii inşa etti. Bab-ı Nasır ile Bab-ı Fütuh arasına düşmüş büyük kale gibi bir camidir. Boyu ve eni tam ikişer yüz adımdır. Toplam 150 beyaz ameli ayaklar üzerinde bukalemun nakışlı tavandır, toloz kargir bina kubbeler değildir.

Sahra gibi büyük avlusunun tam ortasında dört köşe bir duvar içinde bir bahçesi var, gülistan, reyhan ve nabıka ağacı ile nahlistandır.

Minberi sanatlı oyma ağaçtır. Mihrabı eski tarzdır, öyle sanatlı değildir.

Ve 3 kapısı var. Biri kubbe duvarında Bab-ı Nasır tarafına, biri Bab-ı Fütuh tarafına, biri sağ tarafa bakmaktadır.

Ve 3 minaresi var. Mihrap üstündeki minareye adam çıkamaz, bir küçücük minaredir, belki bir çocuk çıksa olur. Ama iki minaresi kale kuleleri gibi sağlam minarelerdir. Aşağı tabakasına 500 adam sığar, beden bedendir. Ondan yukarı tabaka bir sanatlı şerefedir ki anlatılmaz. Ondan bir tabaka daha küçüktür, bu da sanatlıdır. Külahı Bektaşi külahı gibi dilim dilimdir. Sözün özü, gayet sanatlı minarelerdir.

Bu camii Hakim Bi-emrillah yapıp cemaatine imaretinde şir-i hurma ve katr-ı nebat tayin eder. Yine böyle iken camiine cemaat gelmez. Bilahare Cami-i Ezher'i çer çöple doldurup bütün cemaatini kendi camiine doldurur. Bütün alimler unutkan olup Cami-i Ezher'deki melekeyi bulamazlar. Sonunda birer birer Hakim Camii'nden kaçıp Cami-i Ezher'de çöp üzerinde ilim tahsil ederler ve Cami-i Ezher'den mezbeleyi arkaları ile taşıyıp mesken ederler. Bu hal üzere nice müddet geçinip bir gün Hakim Bi-emrillah'ı 717 tarihinde katledip Mısır halkı şerrinden kurtulurlar.

Hakimin çok düşkün hareketlerini yazmışlardır. Zira mezhebinde Mutezili kokusu vardır derler. Ama bazı tarihçiler, asla bir mezhep kabul etmemişti derler. Onun için bu camide çokluk namaz kılmazlar. Ancak avlusunda mahkeme olmakla bu camiin ortası Bab-ı Nasır'dan Bab-ı Fütuh'a gidilir yoldur.