Hama Dolabı

Seyahatnâme’de Hama Dolabı

Daha önce Antakya'nın özelliklerinde yazılan Asi Irmağı'nı Mısır ülkesinden sihir ile getiren Yahudi'nin yaptığı Hama dolabıdır. Hazret-i Ali anılan sihirbazı kati edince Asi Nehri'nin bu Hama dolabına uğrayarak döndürmesi ihtimali olmadığından anılan dolap işlemedi. Bu kere öldürülen adı geçen sihirbazın bir oğlu kalmıştı, bu dolabı döndürerek şehri sulamak için elinden gelen çabayı gösterdi. Ancak döndürmesi mümkün olmadı. Sonunda,

"Hazret-i Adem'i seversen dön!" dedi. Asla dönmedi. Kısacası bütün peygamberleri şefaatçi tutup,

"O ulu'I-azın peygamberleri seversen dön!" Dedi.

Dolap yine dönmedi. Hemen dolap sahibi Yahudi,

"Ahir zaman peygamberi Muhammed'i seversen dön!" deyince azametullah bir kere dolap,

"Ya Muhammed!" diye çok ses çıkararak dönünce hemen dolap sahibi şahadet parmağını kaldırıp İslam ile şereflendi. İsmine Muhammed Ensari derler, dolap yakınında gömülüdür.

Hama dolabının şeklinin özellikleri

Bu öyle bir dolaptır ki "Ya Muhammed!" diye seslendiğinde, dört tarafındaki çöllerde gece yarılarında sekizer saat yerden "Ya Muhammed!" sesi duyulduğundan "Muhammed dolabı" derler. Göklere doğru baş uzatmış yüksek bir dolaptır. Orta milinden en yüksek yerine varıncaya kadar 40 mimar ziraıdır. 40 zira da aşağı olup toplam 80 arşın yüksekliğinde bir dolaptır.

Bütün tahtaları Ba'albek Dağları'ndan gelir çam ağaçlarıdır. Bu tahtalarda yüzer, yüz ellişer okka gelir çiviler vardır. Dolabın çevresinde binlerce su kovaları vardır. Kule üzerinde saf su akıp oradan su kemerleri ile şehrin bütün camilerine, tekkelerine ve saraylarına gidip sular büyük bir vakıftır ki (---) muaf ve müsellem marangozları ve 40-50 hizmetçileri vardır ama yanına varıp seyr eden kimselerin kulağı dolabın sesinden sağır olur.

Garip ve acaip seyirlik budur ki; şehrin aylak çocukları bu dolaba sarılıp dönerek yukarı çıkıp oradan aşağı Asi Nehri'ne kendilerini atarlar, acaip seyirliktir.

Bu dolaptan başka Asi Nehri'nin iki tarafında 3.000 adet Rıdvan cenneti bahçelerine benzer bağlar, bahçeler, düzenli bostanlar, güllük gülistanlık cennet bahçeleri vardır. Her birinde birer ikişer küçük dolapları ile anılan İrem Bağları sulanır bir gülistan şehridir, ama Muhammed! dolabından büyüğü yoktur ki Arap ve Acem seyyahları ağızlarında dolaşır, meşhurdur.

................ (2 satır boş) ................ [26b]