Hasköy

Seyahatnâme’de Hasköy

20-30 sene bu taraflarda seyahat ederdim, bu kasabayı görmemiş idim. Gerçekten mamur ve şirin şehir imiş. Kırkkilise Sancağı toprağında 150 akçe payesiyle kazadır ve nahiyesi (---) adet köydür. Koca Mahmud Paşa Camii evkafıdır ki voyvodası 102 insan ile zapt u rabt eder. Tamamı 250 adet kiremit örtülü, tek katlı ve iki katlı mükellef evleri var.

Ve 1 hoş hamamı, 50 kadar dükkanı, 1 kurşunlu hanı, 1 kurşunlu medresesi, 3 mektebi, 3 adet tekkesi ve 1 mükemmel kurşun örtülü geniş ve iç açıcı camii var. Bütün bu sayılan yapılar Koca Mahmud Paşa'nın hayratındandır.

Bir kurşun örtülü gayet mükellef cami daha var, kapısı üzere tarihi budur:

Niyyet-i halisa ile Taybeğ,
Yine bir hayr-ı azım etti ol,

Feyzi kuş eyleyicek itmamın,
Dedi tarihini hayr-ı makbul. Sene 988 [1580]

5 adet tüccar hanı var. Ve 1 adet ziyafet evi imareti var ki bütün zengin, yoksul, müslim ve gayrımüslime nimeti boldur. Buranın bağı bahçesi cihanı süslemiştir. Suyu ve havası hoş, verimli bir ovada kurulmuş güzel bir kasabadır.