Hazret-i Mevlena Mevlevihanesi

Seyahatnâme’de Hazret-i Mevlena Mevlevihanesi

Bunlardan bakımlı ve donanımlısı Yakovalı Hasan Paşa'nın hayratı Hazret-i Mevlânâ Mevlevîhanesi: Bir İrem bağı içinde bir Celâleddin Rumî tekkesidir ki çevresinde olan gül ü gülistan, nahlistan ve erguvanistan içinde bülbüller ney ve kudüm seslerini işittiklerinde onlar da bülbül nağmelerine başlarlar ki bütün çemenistan bülbüllerinin yanık sesleri insana taze can bağışlar.

Ve semahane meydanı, mutrıblar mahfeli, mesnevîhan kürsü yeri ve Mesnevî kürsüsü öyle sanatlı, şebekeli ve fususkârî mahfiller ve mihraptır ki anlatılmaz.

Haftada iki kere bu muhabbet meydanında semâ ve safâ olunca İrem bağında yetişen çeşit çeşit gül, sünbül, reyhan, zambak, menekşe ve erguvanlar deste deste testiler içinde semahane çevresine koyup Allah bilir ki bu çiçeklerin güzel kokularından tüm âşıkların, sadık dostların ve ahbapların dimağları kokulanıp bütün dervişler sema ve safalar edip çark-ı felek gibi dönerler.

Dış avlusu yetmiş seksen kadar odalar ile döşenmiş, mutfak, kiler ve Rıdvan cenneti gibi cennet bağıyla süslenmiş, bakımlı ve şenlikli olup bezenmiş Hazret-i Mevlânâ tekkesidir, sırrı aziz olsun.

Bir Al-i Abâ tekkesidir. Tüm yapıları baştan başa kurşun örtülü kârgir büyük yapıdır. Bu hankâh Hasan Paşa Camii'ne bitişik olduğundan beş vakit namazını kılan bütün ahbap ve dostlar bu tekkeye gelip zevk ü şevkler edip mağz-ı Kur'ân olan Mesnevî-i Şerif kitabını okurlar. Zira bu şehrin yaşlı ve genç tüm halkı abdâl-meşrep Farsça bilen adamlardır.

Bu dergâhın 21 guruş evkafı olmakla imaretinde nefis nimetleri gelen geçenlere ay ve yıl, sabah ve akşam devamlı nimeti dağıtıldığından fukarası çoktur.

Sözün kısası Rum, Arap ve Acem'de de böyle bir mesiregâh ve dinlenme yeri tekke görmemişizdir. Yaratıcı, kıyamete kadar mamur ede.

*Günümüze ulaşmamıştır.

Kaynak: Mehmet Emin Yılmaz - Kiliseye Çevrilen Türk Eserleri Cilt:2 Sayfa: 544