Hekimhanı (Hekimhan)

Seyahatnâme’de Hekimhanı (Hekimhan)

Mısır diyarından Hâkim Bi-emrillah'ı Hısn-ı Mansûr'a sürgün ettiklerinde bu mahalle, insanların gelip geçtikleri yer güvenlikli olsun diye bu hanı yaptırdığından Hâkim Hanından bozma Hekimhanı derler. Sivas toprağında yine Türkmen Yaylağı içinde eski bir handır ama tehlikeli ve sarp bir geçit yeridir. Yanında yerleşik ve bakımlı yerler uzak olduğundan 100-200 adam konup dinlenmeye korkardı.

Sonra (—) tarihinde Sultan IV. Mehmed Han'ın ileri görüşlü veziri olan Köprülü Mehmed Paşa bu yere sağlam bir kale yaparak içine cebehane, 300 neferât ve dizdar koyup demir kapılarını kapattı. Gelen geçen yolcuları kale neferâtları Malatya ve Ulaş Kasabasına ulaştırmakla görevlidirler. Ve 300 hane yaptırdı. Bütün halkı tüm ağır vergilerden muaf u müsellemlerdir ki bu anayollar güvenli ve korunaklı olsunlar. Bir cami, bir han, gönül açan bir hamam, yüz kadar dükkân yapıp eski bir hanı onararak üzerlerine mütevelliyi hâkim atadı. Böylece günden güne imar olmada. Bağlı ve bahçeli, suyu ve havası hoş yeni bir kaledir. Tanrı daha da mamur ede.