Himmare (Amara)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Himmare (Amara)
Bu kaleyi 121 [739] tarihinde Emevîlerden Mervan-ı Himâr (Eşek Mervan) yaptığı için Himmâre Kalesi derler. Mervan-ı Himâr bu sağlam hisarı ol kadar imar etti ki 70.000 alaca atlı askeri ve 200.000 başka askeri atlanırdı. Ebü'l-Müslim-i Mervî Horasan'dan 12.000 Müslüman askerlerle ayaklanıp Mervan da 300.000 cünüp askeriyle Ane ve Seleme ovalarında Ebü'l-Müslim ile savaşa tutuşup 7 gün büyük savaş etti.
Sonunda, Mervan’ın dedesi Muaviye, Hazret-i Ali ile Fırat Nehri kıyısında Caber Kalesi altında Hazret-i Ali ile Sıffin Cengi ettikleri yerde Mervan ve Ebü'l-Müslim ceng edip Yaratıcı'nın emriyle sekizinci günde Mervan-ı Himâr hezimete uğrayıp Şam'a kaçınca 200.000 Mervan askeri Ebû'l-Müslimân teberinden geçip Mervan'ın ardınca Ebü'l-Müslim askeri Mervan'ı kovarak Şam'dan Gazze'ye, oradan Arz-ı Hâsân-ı Bilbeys'e, oradan Mısır'a kadar Mervan'ı kovdu.
Sonunda Mervan, Mısır'da da durmayıp Sudan ülkesine kaçmak için Mısır'dan Nil Nehri’ni geçip karşı Cize Şehri toprağında Heremeyn yani Firavun Dağları yakınında Bûsîr adlı yere varıp "Ebü'l-Müslim elinden kurtuldum" diye adı geçen köyde uykuya dalmışken Ebü'l-Müslim tarafından kova gelen Âmir ibn Cürcârtî ibn Abdullah-ı Mâzenî, Mervan-ı Himâr i yorgun argın ve durgun eşek gibi yatar bulup Himâr i eşek gibi anırta anırta katledip başını Haleb'de Ebul-Müslim'e götürüp Müslimin askerleri emin oldular.
Daha sonra Mervanîler Mervan-ı Himârin naaşım yine katlolunduğu Bûsîr beldesinde defn ettiler. Hâlâ Mervanîler'in ziyaret yeridir ki Emevîler bu Mervan-ı Himâr'da son buldu.
Ümeyyeoğulları halifeleri 14 kişidir, saltanat müddetleri 91 senedir. Cennet kokulu Şam Emevîlerin taht merkezi idi. Başlangıçları Muaviye ibn Ebî Süfyân'dır. Muaviye'nin emirlik müddeti 19 sene, 3 ay, vefatı 60 senesi Receb ayıdır, ömrü 78 senedir. Şam'da yatmaktadır. Son evladı Himârin gövdesi Mısır Cizesi’nde Bûsîr beldesinde, başı Haleb Şehri'nin Kellâsiye Mahallesi'nde gömülüdür
Daha sonra Ebul-Müslim-i Teberdâr askeri Mervanîleri kıra kıra bu Basra yakınında anılan Himmâre Kalesi'ni fethedip içinde olan Mervanîleri tamamen Müslim teberinden geçirip bu Himmâre Kalesi'ni harap ettiler. Daha sonra yine imar oldu. Hâlâ Basra hükmünde sancakbeyi mukâtaasında mamur kalesi Şat havzası kenarında topraktan beşgen şekilli bir küçük kaledir. Dizdarı ve 200 neferatları vardır. Tamamı tek katlı ufak tefek toprak ile örtülü evleri, camii, hanı, hamamı ve çarşı pazarı vardır.
....................(3 satır boş)....................
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗