Hotin

Seyahatnâme’de Hotin

İsimlenme sebebi Boğdanca’da (—) demektir. Leh dilinde (—) demektir. İlk yapıcısı (—). Nice kraldan krala intikal edip (—) tarihinde Leh kralı hükmünde iken şehit Sultan II. Osman Han 200.000 asker ile kuşatıp fethi nasip olmadı. Zira 7 kral kâfirinin taburları ile büyük cengler edip nice bin asker şehit olduğundan başka Budin askeri ile Budin veziri Karakaş Paşa da şehit olup İslâm askerinin gözleri büyüyüp Hotin Kalesinin fethi nasip olmamasının bir aslı budur.

Bir aslı da Osman Han kuldan yüz çevirip minnet etmediğinden kul da Osman Han'dan yüz çevirip işi savsaklamakla kış gelip kalenin fethi nasip olmadı.

Savaştan sonra Leh kralıyla Sultan Osman barış anlaşması yaptılar. Sulh gereği, Leh kralı Hotin Kalesi'ni Sultan Osman Han'a anahtarları, topları ve cebehaneleriyle teslim edip Osman Han da Boğdan beyine Hotin Kalesi'ni bağışladı. Hâlâ bizim Boğdan beyi boyadığında 170 pâre köye malik bir küçük palanka gibi kaleciktir. İçinden tüm Boğdan küffârı Paşa'ya alay ile karşılamaya çıkıp kaleden 40-50 pâre hürde toplar atılıp şenlikler ettiler. Hotin Kalesi altında Turla Nehri kenarında konaklayıp dört tarafa yine çarhacılar ve karavullar kondu. Kale hatmanı ve boyarları Paşa'ya 3.000 koyun, 1.000 sığır, 100 fıçı bal, 100 fıçı yağ, nice yüz çeşit zahireler ile iki nakışlı altışar atlı hinto arabalar içinde yirmişer kese, 10 tahta samur, bir araba yükü balık dişi, tam 1.000 araba yükü bütün askere peksimet, has ve beyaz ekmekler ile küheylân Boğdan beygirleri hediyeler geldi. Paşa, bütün ağalar ve tüm askerler doyum olunca Melek Ahmed Paşa efendimiz:

"Allh'a hamd olsun (—) tarihinde Osman Han ile bu kale altına geldiğimizde kilâr-ı hâsda hâssa gı İmanı idik. Yar adana hamd olsun şimdi Osmanlı nm serdâr-ı muazzamı olup bu kaleyi güven altında görüp 28 bin Osmanlının intikamını aldık” diye hamd ü sena etti.

Hotin Kalesi’nin şekli: Turla Nehri kenarında şeddadî taş yapı bir küçük kaledir ki büyüklüğü 1.500 adımdır ve hendeği gayet sağlamdır. İki kapısı var, biri güney [39b] tarafa, biri Turla Nehri kenarına bakar. İçinde iç kale gibi büyük bir manastırı var, îstifani derler, gayet sağlamdır.

Ve hepsi 8 adet tahta örtülü kuleleri var. Hisar içinde ancak 60-70 kadar tahta örtülü bağsız ve bahçesiz küçük evlerdir. Hepsi 50 kadar dükkândır, ama taşra varoşu Turla Nehri'ne doğru bin adet saz ve kamış örtülü Boğdan evleridir. Ve 6 adet kiliseleri çam görünmekte idi. 150 kadar yine saz örtülü dükkânlarında İslâm askeri al iş-veriş edip kırdığımız kâfirler için ağlayıp sızlayıp,

"Ölsün gidi Türk, Leh vilâyetine gidersiniz. Erdel hâkimi Rakofçi kral da sizi kırar” diye cevap ederlerdi.

Ama Hotin’in suyu ve havası gayet hoş olduğundan Boğdan’ın gelinlik kızları başı açık siyah kâküllü mahbubeleri, bağ ve bahçesi, arpa suyu, pivo, med ve horilka rakılarının çeşitleri, balı ve yağı gayet meşhurdur.