İhram Hisarı (Ram)

Seyahatnâme’de İhram Hisarı (Ram)

897 [1492] tarihinde bizzat Sultan Bayezid-i Velî yapısıdır. Hâlâ Budin Eyaleti'nde Semendire Sancağı toprağında voyvodalıktır ve 150 akçe pâyesiyle şerif kazadır, zira nahiyeleri (—) adet mamur köylerdir. Sipah kethüdayeri, yeniçeri serdarı, kale dizdarı, 50 adet neferleri, şeyhülislâmı, nakibüleşrafı, muhtesibi, gümrük emini, bâcdarı, haraç emini, mimar ağası ve altı nefer kale ağaları vardır.

İhram Kalesi'nin şeklini bildirir

Tuna Nehri kıyısında bir yalçın kaya üzerinde beşgen şekilli, 5 adet sağlam kuleli ve çepçevre 500 adım büyüklüğünde iki kat şeddadi parlak ve cilâlı yontma taştan bir savaş kalesidir. 5 kulesi dahi şindire tahta örtülü sivri kubbeli yüksek kulelerdir. Hatta hisar içinde bir Hünkâr Camii, bir dizdar hanesi, bu kulelerde cebehaneler ve zahireler ile bir su kuyusu var, yapı cinsinden başka bir şey yoktur.

Batı tarafa bakar bir demir kapısı var, ama iki kat yeni kapıların arası silâhlar ile bezenmiş olup kapıcılar hazır dururlar. Gerçi iç eldir, düşmandan emindir, ama dağlardaki Sırp ve Bulgar haramilerinden korkup kapıyı daima beklerler. Zira bütün şehir ayanlarının kıymetli eşyaları bu iç kalede saklıdır.

Bu kale kapısı olan yüksek kule birbiri içinde iki kat sanatlı ibretlik kuledir. Bu kapının kemeri üzerinde tarihi böyle yazılmıştır, tarih:

Ey veyâr hayrest bedân câm-ı nev,

Zi (...) der çemen cânhırâm-ı nev. Sene 997.

Aynı bu nakış üzere yazılmış Farsça şekilli tarihtir ki asla fazlası ve eksiği yoktur. Kalenin topları çoktur. Doğu tarafında hendeği vardır, ama gayet dardır ve batı tarafı yalçın kayalı hisardır. Hatta Tuna kenarı olmak ile bu kayalar tarafında hendek yoktur.

İhram Kalesi Varoşu'nun anlatılması

İsimlenme sebebi odur ki bu kaleyi yapmak için Bayezid-i Velî bu yere gelip bir ihram üzerine oturup,

"Bu ihramım yerinde bana bir kale yapın" diye konuştuklarında mübarek elleriyle ihramın etrafına taşlar yığıp,

"İhramım kalesidir" diye isim verirler. Hâlâ bu kulenin yeri ihram büyüklüğünde yüksek kuledir, onun için İhram Kalesi derler şirin ve süslü bir kaledir.

Bu kalenin kıble tarafında kaleye biraz havale yüksek bir zeminde büyük bir varoş var imiş. Henüz birkaç ay önce yakılıp nice yerleri harap olup hâli üzere yatardı. Ancak kale önünde bir taş yapı hanı var, Tımışvarlı Cimcime Defterdar'ın hayratıdır. Şehir henüz imar olup ancak 200 kadar şindire tahta ile örtülü yeni yapı evleri vardır. Tamamı 20 adet yeni yapı dükkânlardır. Bir camii var, bu daha yeni yandığından vakıf tarafından imar olmada idi. Kaleden aşağı bir küçük hamamı var.

Kısacası bu varoş da mamur değildir, ama suyu ve havası, bağı ve bahçeleri güzeldir. Halkı Rumeli tarzı esvap giyip Boşnakça, Sırpça, Bulgarca ve Türkçe konuşurlar.