İrşova (Orșova)

Seyahatnâme’de İrşova (Orșova)

(—) tarihinde Fatih beylerinden Gazi Balı Bey Erdel kâfiri elinden fethedip nice sene boş yatıp sonra (—) tarihinde Süleyman Han zamanında Tımışvar fatihi İkinci Vezir Ahmed Paşa tamir edip Tımışvar Eyaleti yazılıp sancak beyi tahtı oldu. Hâlâ Süleyman Han kanunu üzere beyinin hassı 310 bin akçedir. Sancağı altında zeamet erbabı 13 ve timar erbabı 556 neferdir. Alaybeyisi, çeribaşısı ve yüzbaşısı vardır. Kanun üzere cebelüleri ile beyinin askeriyle savaş sırasında bin adet seçkin asker olur.

Kanun üzere bu sancakta sipah kethüdayeri, yeniçeri serdarı, kale dizdarı, 150 adet hisar eri, azeb ağaları, martolos ağaları, gümrük emini, muhtesibi, bâcdarı, haraç emini, mimar ağası ve şehir kethüdası vardır. Ve şer'-i Resul tarafından şeyhülislâmı, nakibüleşrafı, 150 akçe payesiyle kadısı ve 70 pare nahiye köyleri vardır.

Kalesi, Tuna Nehri kenarında dörtgen şekilli bir dolma rıhtım yapı hoş bir palankadır ki fırdolayı büyüklüğü 800 adımdır, iki adet kapısı var, biri Tuna kenarında doğu tarafına bakar küçük ağaç kanatlı kapıdır. Biri de batı tarafında Tuna kenarıca varoş kapısıdır ki kalenin güney tarafını Tuna Nehri döver, ama kuzey tarafı havaleli yerlerdir ve alçak hendekleri vardır. Bu kalede Bey Sarayı bütün hanelerden mamur olup Tuna kenarındaki duvar üzerinde pek çok köşkçükler ve seyirlik maksureli yerleri var. Toplam 50 adet tahta şindire örtülü haneler var. Büyük kapı dibinde Tuna'ya bakan bir küçük iç açıcı camii var, cemaati [96a] çoktur.

İç kaleyi bildirir

Kâfir zamanından kalmış şeddadi dört köşe taş güzel bir kaleciktir. İçinde ancak dizdar, imam, müezzin ve mehterbaşı olur. Zindan kulesi dibinde iç kale kapısı üzere bir saat kulesi var, tahtalıdır. Saatinin çanı bir fersah yerde ses verir. Bu iç kalenin batı tarafında geniş ve düz bir yerde,

Büyük varoş

Tamamı 300 adet tek ve iki katlı, kimi kârgir ve kimi tamamen ahşaptan tahta örtülü evlerdir. 1 cami, 1 mescit, 1 medrese, 1 mektep ve 110 adet dükkânları var, ama bedesteni yoktur. Lâkin her meta bulunur. Kalenin hendek kenarında bir hamamı ve bir tüccar hanı var. Tuna Nehri kenarınca mamur ve mükellef bahçeli Rum keferesi evleri ve bir kiliseleri var. Ve kalenin havalesi olan bayırlar baştanbaşa bağlar ve halkının kârı ağlardır ki cümlesi balık avlarlar. Bu şehrin doğu tarafı dağlarının artları Eflâk Vilâyetidir ki bu şehir sınır sonunda olup Eflâk serhaddidir.