İşcetkirmen

Seyahatnâme’de İşcetkirmen

Bu da Moskov hükmünde [181b] Ten Nehri kenarında ağaçtan sarp kaledir. Hatmanı 7 bin askere malik kavimdir. Hisar içinde her imareti mevcut ve süslü kaledir. Allah'ın hikmeti havalar biraz yumuşadı. Hıristiyanların yılda bir bayram günleri olup tüm kale kaptanları, hatmanları ve vilâyet ileri gelenleri elçiye rica edip bir iki gün oturak ettiler. Bayram kutlaması, âyin, içmek, eğlenmek ve zevk sürecek olunca tüm kâfirler gemilerden atlarını çıkarıp her biri binip birer tarafa at gezindirmeye gittiler.

Hemen hakir de "Fırsat ganimettir" deyip hizmetçilerim ve yoldaşlarımla atlara binip Alman diyarlarından beri taşıdığım üç adet iri samson köpekleri de gemiden çıkardık, o bölgeden olan iki Moskov kâfiri kılavuz alıp avlanma yoluyla Ten Nehri'ni buz üzere karşı tarafa geçip yola koyulduk.

...

Bunlar ile Heyhat Sahrasında birkaç yaban koyunları alıp bir hayli uzak mesafede bir kale gözükünce oraya varıp kale hatmanıyla buluşup hemen koyunun birini kebap edip yedik. Kaptan ve batmanlarıyla arkadaşlık ederek kış günleri olmak ile günler kısa olup ikindi olunca yine yola koyulduk. Menzilleri katederek Ten Nehri'nden bir azmak kenarında Duanice adlı bir geçidi buz üzere geçtik. Oradan Kırım toprağı olan Azak Kalesi yönüne gidip Şahinkirman gözüktü, onu da geçtik. Sonunda Heyhat Ovası'nda akşam elçinin kaldığı kale de hayli uzak mesafede kalıp Cerekli adlı bir yerde atlarımız, kendilerimiz ve köpeklerimiz güçsüz kuvvetsiz kaldık. Mecburen bu Heyhat Sahrasında kilimlerimizi döşeyip "Hava mutedildir" diye rahat uykusuna yattık.

...

"Hemen sultanım buradan kalkalım. Yoksa bu sahrada şimdi gerisi gelip bizden can kurtulmaz" dediklerinde hemen başları alıp o gece kıbleye doğru yönelip ta sabaha dek at sürüp yine,

İşcetkirmen menziline gelip elçiyle buluşup başlan önüne yuvarladık. Elçi başları görünce hayretler içinde kaldı. Bizimle birlikte olan Moskovlar başımızdan geçenleri bir bir anlattıklarında dünya kadar sevinip,

"Ya Müslüman Müslümanı öldürür mü?" dedi,

"Üstümüze bizi öldürmeye gelen kardeşimizse de öldürürüz" deyince hakire bir samur kürk, bir at ve bir imamesi haçlı inci tespih verdi, yoldaşlarıma ellişer altın ve Moskovlara yirmişer altın verdi.