İzakilse (Zakilse) (Zakinthos)

Seyahatnâme’de İzakilse (Zakilse) (Zakinthos)

Zakilse de derler. İsim sebebi, bu ada eskiden kafir elinde iken burada olan cahil kafirler firkateler ile henüz fetholmuş Mora Vilayeti'nde nice yüz adet ümmet-i Muhammedleri esir ettiklerinde o ümmet-i Muhammedlere eza ve cefa ettiklerinden İzakilse diye adı kalmış.

Fatih'ten sonra Sultan Bayezid-i Veli Moton ve Koron kaleleri fetihlerine giderken bu adayı fethedip tüm eziyet çeken Müslümanları esirlikten kurtarıp eziyet eden kafir ve rahipleri kılıçtan geçirip adayı hali üzere bırakır.

Sonra kalesini imar edip içine her mühimmat ve levazımatlarıyla İslam askeri doldurup kalırlar. Ta ki (---) tarihine kadar İslam elinde durup o senede Sultan III. Murad asrında Uluç Ali Paşa bu adayı Venedik'in Aya Mavra Kalesi ile değişir. Bu ada hala Venedik elinde olup Aya Mavra bizde kaldı. Ama hala bu ada ve kalesi gayet mamur hisardır. Ve taşrasında bir süslü şehir yapmış.

Bu ada bir ulu yaylalı dağdır. Çepçevre büyüklüğü 80 mildir ki Mora Adası'na 10 mil yakındır. Ve Mora ile adaya yakın arada bir [263b] ulu kaya vardır ki deniz içindedir. Gemiler o kayaya yakın varmaya çekinirler. Holumiç Burnu bu kayacığın doğusunda, Mora kıyısında bir yüksek burundur, ama çevresi çok sığlıktır ve ormanlar ile sıklıktır. Gemiler bu Holumiç Burnu'na yakın varmayalar, gemiciler sakınalar. Hatta kafir zamanı bu Holumiç Burnu'nda fener yakarlarmış. Tüm gemiciler gece ile o feneri görüp o buruna yakın varmazlarmış. Hala fener kulesi eseri bellidir.

Ve bu Zakilse Adası'nda pırankop derler bir tür kök vardır. Bundan Frengistan'a nice bin yük götürürler. Ve nice bin denk beyaz iskerled ve beyaz saya çukaları Frengistan'dan yük yük getirip bu adada adı geçen kökle kırmızı çukalar boyanır. Bu kökten her sene nice yüz bin altın hasıl olur. Onun için Venedik kafiri bize Aya Mavra gibi gelirsiz bir kaleyi verip yerine çok verimli İzakilse Adasını aldı. Ama bu Zakilse bizim elimizde iken o kökten kimsenin haberi olmayıp Girit mangırı gibi bir para hasıl olmazdı.

Bu adanın kalesi Mora Adası'nın Holumiç Kalesi'ne karşılık ve yakın, poyraz rüzgarına karşı bir bayır üzerinde bir şeddadi taş yapı, bir küçük güzel kaledir, ama gayet sarp ve sağlam kaledir. Asi kafirlerin elinde olmakla açıktan seyrettik. Hadsiz hesapsız dağları bağlardır ve insanlarla doludur.

Bu adanın bir iyi limanı var. Karayel tarafında yıldız rüzgarına karşı bir adacık vardır, ismine Paluziye derler, iyi yatak yeri limandır.

-------------------------------------------

Dört tarafı 80 mildir. Daha önce bizim idi. Kılıç Ali Paşa senesinde Ayamavra Kalesi ile Venedik'le değiş tokuş oldu. Bu Zakilse gayet mamur ve süslü ada olup 8 bin kefere vardır, derler. İyi limanları ve Mora'ya bakar sağlam bir kalesi var. Horoz sesi Mora'da duyulur.