Japohakirmen

Seyahatnâme’de Japohakirmen

Bu da Ten Nehri'nin kuzey tarafında Moskov kralı hükmünde büyük kale imiş. Ta Ejderhan Vilâyeti'nden beri böyle verimli bir toprak, bir memleket görmedim idi.

Bu mahallere de Deşt-i Kıpçak derler. Hâlâ Nogay Tatarının çadır yeri ve dolaştığı yerler olup yemyeşil ovaları var.

Kalesi yine ağaçtır, ama iç hisarı tuğla şeddadi yapıdır. Başka hatmanı, başka kaptanı ve 10 bin adet Mujik askeri vardır. Bu mahallerde Heşdek kavmi reayalarını komazlar. Zira "Azak Kalesi yakın olmak ile kaçıp Osmanlı'ya gider" diye buralara Heşdek Müslümanı reayalarını koymazlar. Daha önce bu büyük şehir Müslümanların imiş. Hâlen nice bin cami, mescit, hamam ve medrese binaları harap olup yerde yatar.

Bu şehri de Timur Han harap etmiştir. Bir günde harabelerini güçlükle geçtik. Yine 10 bin kadar saz ve kamış örtülü evleri ve 40 adet kiliseleri var. Çarşı pazarı gayet süslüdür. Ama bu Japohakirmen mahalli dağlık ve ormanlık yerler olmak ile hasırdan yelkenli kızak gemilerimiz artık işlemez olup kızaklardan çıkıp atlara binmek ve 3 gün bu Japohakirmen'de oturmak ferman olundu.

Allah'ın hikmeti burada bir marifet sahibi kölem, dostum, yol arkadaşım hasta oldu, onun için bir kızak araba hazırlattım. Ama yukarıda yazılan Praskirman'dan beri hasır yelkenli kızaklar üzere billûr camlı odalarda ateş başlarında zevkler edip bütün atlarımız ve diğer sığır sıpa hayvanlarımız hep safâda idiler.

Ertesi gün bu Japohakirmen'den kalkıp yine Ten Nehri kenarınca kar ve buz derdini çekerek batı tarafa atlarımız ile o gün gidip,