Kûh-ı Süreyya (Yıldız Dağı)

Seyahatnâme’de Kûh-ı Süreyya (Yıldız Dağı)

Batlimus Hakim'e göre bu yeryüzünde toplam 148 adet büyük dağ vardır. Bunlardan ulusu Dağıstan diyarında Elburz Dağıdır ki dört tarafında 6 adet ülke sahibi padişahlar sakin olduğu, Şirvan diyarına vardığımızda özellikleri ayrıntılı olarak yazılmıştır.

Sonra küçük dağ Tuna Nehri başında Alman Dağıdır.

Kısacası, seyahatimizde nice yüksek dağlar yazılmıştır, ama bu Yıldız Dağı yazılmamıştır, zira tarzımız odur ki okuyarak öğrendiğimizi yazmayıp gözümüzle görüp öğrendiğimiz bilgileri yazmayı kendimize görev olarak kabul etmişiz.

İmdi, bu yüksek dağı bu zeminde gördüm ki göklere doğru baş çekmiş bir yüksek zirve gibi Demâvend Dağı, bir Elvend Dağıdır. Gerçi Bursa'daki Ruhban Dağı gibi, Erciyes Dağı gibi, Ramazan Dağı gibi, Göksün Dağı gibi, Sübhan Dağı gibi, Ağrı Dağı gibi ve [19b] Bingöl Dağı gibi gibi bir geniş dağ değildir, ama aslında zemini yüksektir. Kendi de gayet yüksektir ki bütün yıldızlar ondan görüldüğü için Yıldız Dağı derler. Nice bin Türkmen Keskin ve Bozok sancaklarından nice kere yüz bin hayvanları bu yüksek dağa çıkarıp tam yedi ay yayla faslı ederler. Nice yüz âbıhayatları akar. Tam 5 konak yerden bellidir. Bu hakir kış günleri olup yayla mahalli olduğundan seyretmedim, ama Kör Hazinedar Mustafa Paşa her sene çıkıp orada yayla faslı için yüksek köşk, mutfak ve pek çok odalar yaptığını biliyorum.