(---) Kalesi

Seyahatnâme’de (---) Kalesi

................(4/5 satır boş)..................

Bu Ten Nehri'nin iki tarafında irili ufaklı 107 adet kaleleri iki ayda seyredip nice şiddetli sıkıntılar çekip gelirdik. Bu yazılan (— ) adet büyük kaleler Azak tarafı toprağında olan kalelerdir ki yazıldı. Ancak yine bu kalelerin aralarında da ufak kaleleri çok gezip geçmiştik. Sözü uzatmak ve yazıyı çoğaltmak olur diye o küçük kaleleri yazmadık.

Bu Ten Nehri kenarında yazılan kalelerin tamamı Kazak-ı Ak kâfirleri, Hıristiyan milleti ve İncil kitabı inananlarıdır ki Rum kâfirleri [Ortodoks] mezhebi üzeredirler.

Azak boğazlarından Karadeniz'e kayıklarıyla çıkıp Karadeniz'in sağını solunu yağmalayan kâfirlerin tamamı 150 bin Zaporoska, yani Cezayir levendi gibi serkeş, yarar ve namlı Kazak'tır ki Moskov krallarına da çokluk baş eğmezler.

Ama "Bu Ten Nehri'nin kenarında bu kaleler ne zaman imar oldu?" diye sorulursa Sultan II. Selim ve Sultan III. Murad zamanında akıllı Vezir Sokollu Mehmed Paşa yukarıda yazılan Edil Nehri'ni ve Ten Nehri'ni birbirleriyle bağlayıp Azak Kalemiz dibinden gemiler Ten Nehri'nden Edil Nehri'ne, oradan Hazar Denizi'ne İslâm askeri Özdemiroğlu Osman Paşa'ya Şirvan, Şamakı ve Demirkapı'da yardım gitmek için iki nehri birbirine bağlamaya çalıştı. İki nehrin birleşmesi nasip olmadıktan sonra Kazak kâfirleri bu kaleleri Deşt-i Kıpçak ortasından Ten Nehri'nin sağında solunda, ta Azak Kalesi'ne kadar (— ) adet kaleleri yapıp imar etti. Hâlâ bu kaleler sebebiyle bir de Edil Nehri ile Ten Nehri birbirlerine bağlanıp Acem diyarının Demirkapısı, Şirvan ve Şamakı kalelerine gitmek zor oldu. İşte bu kalelerin yapılış sebebi bu yüzden olmuştur, vesselam.

Çünkü bu Horozkirmen'e elçi ile gelip konduğumuzda Azak Kalesi'ne yakın kalınca elçi ban hakiri 500 kefere ile Azak Kalesi'nde Ak Mehmed Paşa'ya ve kul kethüdalığından Şam-ı Trablus olup hâlâ Azak muhafızı olan Bodur Süleyman Paşa'ya "Elçi geliyor" diye haber göndermeye hakire nice hediyeler verdi. Azak'a gidecek sırada o gece bu Horozkirmen'de bir güneş parçası, parlak yıldız, bakire kız ile anlaşıp oğlan kıyafetine koyup çeşit çeşit değerli giysiler giydirip ve şıpırtma Tatar kalpağını gözleri ve kaşları üzerine soğuktur diye indirip 5 adet hizmetçimle kızı ileri yolladım.

Oradan seher vakti bir daha 500 Moskov kâfirleriyle ılgar edip (— ) senesi (—) günü Azak Kalesi'ne girdik.