Karış Kalesi

Seyahatnâme’de Karış Kalesi

(---) tarihinde Timur oğlu Şahruh Han yapısıdır. Daha sonra Azerbaycan Sultanı Uzun Hasan hükmüne girdi. Hala Revan toprağında Azerbaycan şehirlerindendir.

Kalesi bir tepe üzerinde göklere uzanmış şahin ve kartal yuvası gibi Azerbaycan kalesidir ve dörtgen şekilli taş yapılı Ferah-abad Kalesi gibi sağlam bir kaledir. Tamamen taş yapı, sağlam ve dayanıklı güzel bir yapı, süslü kaledir. İçinde bin dizçöken tülüngü dizçökenleri vardır.

Baş-neferleri bizimle olan elçilere hediyeler getirdikte bize rağmen kaleden yetmiş seksen pare toplar atıp şenlikler etti, ama küçük topları var. Kale döven top seslerinden dört tarafındaki dere ve tepeler gök gürlemesi gibi gür gür gürleyip velvele verdi.

Kalenin altında çadırlarımızla konaklayıp yavaş yavaş aşağı varoşu seyr ü temaşa ettik, ama o kadar ma'mur değildir. Eskiden büyük şehir ve eski kale imiş. Ama (---)tarihinde Sultan IV. Murad Han, Revan seferiiçin o tarafa yöneldiğinde Erzurum, Ahıçka, Kars ve Van kulları bir yere toplanıp bu Karış şehrini yağmalayıp karış karış edip hanelerin yakıp yıkıp halkını esir ve kebap edeliden beri halen günümüze kadar marnur olmamış, aşağı şehri de o kadar imar değildir.

Ancak yedi minareli camileri, üç hamarnı ve küçük çarşısı vardır. Lakin bağı ve bahçesi çoktur.

Şehri Karış Nehri kenarına kurulmuş, suyu ve havası yumuşak ve tatlı, pirinç yetiştirilir verimli bir ovası vardır. Bu nehrin başlangıcı Sükun Dağı'ndan sökün edip Aras Nehri'ne katılır.

Kale ağası elçi ile,hakiri ziyafete davet edip atıarımızla güç ile kaleye yarım saatte çıktık. Aşağıda bütün zemin bukalemun nakşı gibi belli idi.

...

Bağdan gelirken Sultan Evhadullah Camii'ni dışarıdan seyr ettik. Ama gerçekten de bir düzgün minareli, benzersiz bir camidir. Ona yakın Taceddin-i Münşi Hamamı ve yedi mihmansarayı var.

Suyunun ve havasının tatlılığından, güzellerinin kudretten sürmeli merali ve ceylan gözleri var ki her biri aşığa bir baktığında bin nigah (tatlı bakış) bağışlamış kadar cana safa verir.

Ertesi günü sabahleyin bu Karış şehrinden 300 baş evbaş ve kalleş Kızılbaş mazenderani atlı ile doğu tarafına 12 saat yüksek dağlar aşıp,