Karitina (Karytaina)

Seyahatnâme’de Karitina (Karytaina)

Yunan tarihlerine göre bu eski yapı kale ta Hazret-i Zekeriya zamanı Rum Batlimus yapısıdır. Petratina, yani taş ovası içinde Karitina adlı bir ünlü Batlimus yapısıdır.

Sonra Venedik eline bir hile ile girip daha sonra 869 [1465] tarihinde bu kale kefereleri gördüler ki 4 tarafları fethedildi. Bunlar da kalenin anahtarlarını Sultan Bayezid Han'a teslim edip müsellim olup kalede kaldılar. Hala Mizistre Sancağı toprağında voyvodalıktır.

Kethüdayeri, serdarı, dizdarı, 14 adet timarlı neferleri, ayam kibarları, 180 akçe payesiyle kazası, (---) adet köyü var.

Kalesi (---) nehrini yukarıya gidip bir göz büyük köprünün iki yanında ikişer göz küçük gözlüce köprücüklerden geçip tam 2 bin adım yokuş yukarı sarp sivri kaya üzerinde göklere çıkmış bir pilav yığması gibi 4 köşe bir küçük kaledir. Büyüklüğü tam 400 adımdır, ama bedenler üzere adımladım. Bu ancak iç kaledir. Ve içinde 5 adet hanesi var, dizdarı ve iki 3 nefer evleri var ki insan her an çıkıp inmeye acizdir. Doğuya bakan bir kapısı var. Ve 1 mescidi, su sarnıcı, cebehanesi ve yetecek kadar şahi topları var.

Aşağı viran kalede Bayezid-i Veli Camii var, ama imamı ve hademeleri yoktur. Halkı 5 vakitte birbirlerine uyup imamet ederler. Bu camiin bir tuhaf küçük minaresi var ki bir diyar camiinde yoktur. Çatısı baştan başa kiremit örtülü garip bir camidir.

Mamur aşağı varoş: Aşağı kaleye havale olan kaya ile kale arası dopdolu mamur varoştur ki 800 adet kargir yapılı birbiri üzere kat kat kıbleye nazır hanelerdir. Hepsi kayalar üzerine yapılmıştır. Ama suları az olduğundan her evde su sarnıçları mukarrerdir. Hanı ve hamamı hala virandır.

Hepsi 4 adet mihraptır. İç kalede Bayezid Han Mescidi, taşra kalede Bayezid Han Camii, Havale Mahallesi'nde (---) Mescidi, mahkeme yakınında kargir minareli ve baştan başa kiremit örtülü (---) Camii var. Tamamı 1 medrese, 1 sıbyan mektebi, 1 derviş tekkesi ve 20 adet dükkanlar arasında ve şehir bağlarında yer yer servi ağaçları var.

Ve yazılan viran hamam dibinde 1 adet abıhayat can besleyen çeşmesi var.

Ve ibretlik namazgahı şehrin aşağı kıble tarafında servi ağaçları içinde seyirlik bir musalladır ki anlatmaya muhtaçtır.