Kasrü'l-Lusus (Perviz-abad)

Seyahatnâme’de Kasrü'l-Lusus (Perviz-abad)

(—) tarihinde Pervîz Şah zamanında mamur olmuş bir büyük belde idi. nice melikten melike haramilik ile alınıp kalmak ile Lusûs Kalesi yani Haramî Kalesi derler. Ama aslında ismi Pervîz-âbâd Kalesi'dir. Timur Han harap etmezden önce bu kale özelliklerini Acem tarihçileri öyle anlatmışlar ki,

"Bu kale hemen bir büyük kasır olmak için yapılıp 12 kat imiş ki beş menzil yerde Hazret-i Ali kabrinin görülmesi için öyle yüksek yapılmış. Bütün katlarında 12.000 penceresi var idi.” diye yazmışlardır. Hâlâ yapı kalıntıları bellidir.

Ancak hâlâ Irak toprağında Kazvin-i Acem hükmünde başka sultanlıktır. Bin kadar nökere sahiptir. Kırlarında Keys ve Mevâl Urbâm yerleşik olduklarından o kadar mamur değildir. Kale de mamur değildir. Burada bir nurlu cami vardır ki yapısının övgüsünde ve genişliği yönünde dengi meğer Şam Şehri'nde Ümeyye Camii ola. Ama cemaati yoktur. Şiîler içinde garip kalmıştır.

Şehri Esed-âbâd Kalesine yakındır. Hemedan ve Kazvin Şehri'ne de yakındır. Ovasında tâ Diyâle Şehri'ne kadar pamuğu ve hububatı boldur. Ve halkı tümden Şiî, inkârcı ve dinsizlerdir ve hepsi haramiler ve okçulardır ki bir kırçıl adamı on adamdan yüz çevirmez cüret sahibi hırsızlardır. Ve Kasrü'l-Lusûs etkisiyle genellikle halkı hırsızlardır ki Çerkez kavmi gibi sürmeden gözü çalıp sürme gözde kalır. Tâ bu derece haramî haramzâdelerdir.

Kasrü'l-Lusûs ziyaret yerleri: Evvelâ Şeyh Şücaeddin-i Gazvinî, Şah Mansûr-ı Basravî ve Hazret-i Ali-i Tirmidî,

Buradan kıble yönüne doğru