Kavza (Havza)

Seyahatnâme’de Kavza (Havza)

Ladik'in batı tarafında üç saat uzak Kavza (Havza) kazasında Kavza ılıcası, Arabistan' da humma, Acem diyarında germab, Türkistan'da ılıca, Anadolu'da kaynarca, Bosna'da ve Rumeli'de bana, bu Ladik ve Amasya'da kavza, Tataristan'da ılısı ve Moğol dilinde kerende derler, ancak bu Ladik kavzası kadar faydalı ılıca görmedim. Çifte büyük kubbelerdir.

Kadınların ve erkeklerin başka kubbeleri vardır. Erkeklerin ılıcasında ona on göl gibi bir havuzu var ki, ölü girse yeniden hayat bulur. Suyu o kadar sıcak değildir. Dört tarafında beyaz mermerden yapılmış arslan ağızlarından sıcak su akıp büyük havuza karışır. Bir de küçük havuzu vardır, suyu son derece sıcak olduğundan insan girmeye tahammül edemez. Büyük havuzun dört tarafındaki kemerler altında sekiz adet hanefi kurnaları vardır.

Kiraz mevsiminde buraya da nice bin adam gelip çimerler, istirahat edip şifa bulurlar. Bu ılıcada Kız Gözü adıyla meşhur, beyaz bir mermerden bir hayat suyu, buz parçası gibi soğuk su akar ki, içen canlar yeniden hayat bulur. Allah'ın hikmeti bu ki buz gibi soğuk su ile sıcak suyun arası bir kulaç yerdir. Soğuk ve sıcak su birbirine yakın, acaip bir şeydir. "Allah her şeye kadirdir" [Bakara, 106].