Keckivar (Yeni Kale) (Zrínyiújvár)

Seyahatnâme’de Keckivar (Yeni Kale) (Zrínyiújvár)

Hırvat Macarı dilinde Keckivar'dır. Macarca "var" kaleye derler. Keckivar (—) (—) demektir, ama Rumeli dilinde Yenikale derler. Zira 1071 tarihinde yapıcısı Zirinoğlu olup yakın zamanda yapıldığından Yenikale derler. Hatta Sührâb Mehmed Paşa Kanije valisi iken Kanije yanıp Kanije'yi almak niyetinde olup Morava Nehri'nin beri bizim Kanije toprağında Kanije'ye üç saat yakın bu kaleyi sulha aykırı yaptı. Nice kere Sührâb Mehmed Paşa "Bu kaleyi yıkın" diye uyardı, ancak asla yıkmayıp daha fazla sağlamlaştırdı ve kale içine 20.000 seçkin katana koyup İslâm ülkesini yağmaladı. Sonunda bu kale yüzünden bu sene 1074 Kanije Kalesi'ne sarılıp 40 gün 40 geceden sonra sadrazam Kanije Kalesi'ni kâfir elinden kurtardı. Kâfirler de kaçarak bu Yenikale'ye girdi, sadrazam da cehennemlik kâfirleri ardı sıra kovarak bu kaleye gelip kuşatmasının sebebi bu kalenin sulha aykırı yapıldığıdır.

Yenikale'nin tarzı ve şekli: Morava Nehri kenarında ormanlık bir burunda Kanije gibi ağaçtan bir yeni kale imiş, ama gerçekten de melun kâfir bir İskender Şeddi inşa etmiş. Dolma duvarının enliliği ellişer ayak ve yüksekliği ellişer arşın dolma palanka duvardır. Kale ağaçlarının bazısı yerli ağaç olup yapraklarıyla kale duvarından olmuş köklü yüksek ağaçlardır. Uzun müddet yok olmaz köklü ve yerli meşe ve pelit ağaçları aralarını toprak doldurup kale duvarı etmiş ve kara tarafına İskender Şeddi gibi 7 adet çok büyük tabyalar etmiş ki her birinde kırkar ellişer adet balyemez topları, başka kolumburna ve şahîleri vardır. Ancak Morava Nehri tarafı kendilerinin olmak ile su kenarında kale duvarı yoktur. Bu tarafa 50 parça gemi üzerine bir büyük köprü yapıp karşı tarafta kendilerinin Ligradcık Kalesi'nden, Çakatorna Kalesi'nden ve Mekemorya vilâyetlerinden her gün nice bin küffar gelip köprüden geçip kaleye yardıma gelirlerdi. Her taraftan zahirelerini getirirlerdi. Tüm tabyaları kirpi tüyü gibi balyemez topları döşenmiş ve pusu yerleri bezenmiş böyle bir tek parça kale, zerre kadar yaralanmamış demir benzeri yeni bir kaledir ki hendeği Dırava Nehri ile ağzına kadar dolup içinde bir kadırga gezmek mümkün idi.