Kına (Kina)

Seyahatnâme’de Kına (Kina)

Kıpti elinden Amr ibnü’l-As fethidir. Ama Amr’den sonra Hazret-i Osman zamanında Hazret-i Ebubekir oğlu Muhammed-i Ekber Mısır valisi iken Mekke ve Medine'yi doyurmak için bu Kinâ Şehri'ne gelip 3 sene taht edinip bu şehri öyle mamur etti ki sanki ikinci Mısır oldu. Zira bir merhale yer Süveyş Deryası kenarında Kusayre adlı namlı bir kale yapıp tüm Said-i âlînin tahıl ürünlerini Mekke iskelesi Cidde'ye ve Medine iskelesi Yenbu'a gönderip Mekke ve Medine'yi ganimet ederdi. Hâlâ o asırdan beri Kınâ halkı ile ticaret ederler zengin bezirgânları vardır. Çoğu halkı Mekke ve Medine şerifleridir.

Hâlâ Kinâ küçük iskele şehirdir. Circe Eyaleti hükmünde 100 Mısır kesesi iltizamlı kös sahibi kâşifliktir. 7 bölükten mustahfiz asker yoktur, ancak Mısır kulu yeniçerisi ve azeb serdarları vardır. 4 mezhepten müftü ve nakibüleşraf vardır. Zira bu şehir Mekke şerifleriyle doludur. 150 akçe kazadır. Gerçekte yine senede 150 akçe ancak hâsıl olur bir âsumanî kazadır. Bin guruşluk dava hüccetine bir Fâtiha verirler, ondan başka asla bir bakır ve dinar vermezler. Zira inatçı şeriflerdir ki onlar kadıdan umarlar tüccar kavmidir.

Nil kenarında hepsinin mahzenleri vardır. Bütün tahıllar ve başka mal menalle dolu mahzenlerdir ki Mekke, Medine, Habeş, Yemen ve Aden'in iskelesidir. Hacıların bazı ârifi Mısır'dan bir maaş gemisine binip uygun hava ile Nil Nehri üzerinden 4-5 günde emniyetle bu Kinâ Şehrine gelip bundan bir günde ister yaya, ister eşekli ve ister develi olup Kusayr İskelesi'ne varıp 5 para da eşek kirası verir, oradan gemi ile bir gecede veya iki gecede Cidde ve Yenbuü'l-bahr’a varıp 5-10 günde ulaşıp bir altın ile haccetmiş nice yüz adamla görüşmüşüzdür. Böyle bir kolay yol yoktur.
Kına Şehri Nil kıyısından 500 adım kıble tarafına uzak bir kumsal yerde 3.600 kat kat kemerli, tamamen tuğla yapılı, nakışlı, şirin işli saraylarla donanmış ve başka yapılarla bezenmiş süslü şehirdir.

Bu şehrin dört tarafı tedribe kapılarıdır. Bekçileri sabah akşam gözcülük ederler, maaşları şehir halkındandır.

Toplam 27 mihraptır. Yedisi hutbe, gerisi mamur cemaati çok mescittir.