(—) Köyü
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de (—) Köyü
Bu şehrin doğusunda kayalar dibinde,
Şeyh Sadeddin-i Rumî ziyareti: Sahabe-i kirâmdandır. Küçük bir türbe içinde medfundur.
Bu şehrin deresi içinde baş aşağı bin adım yine bu Cüdeyde halkından 40-50 hane, bir mescidi ve büyük bir bürkesi, Sultan IV. Murad'ın annesinindir. Suyu yine Ayn-ı Zerka'dandır, ama dükkânları yoktur. Bu mahalde hurmalık içinde,
Şeyh Sâlih-i Rumî ziyareti: Ufak tefek bir kubbecikte medfundur.
Bu mahallere, ta Bedr-i Huneyn'e kadar Hazret-i Peygamber Nahl-i Huneyn Vadisi buyurmuşlardır. Bu Cüdeyde'de öğle vakti göç davulları çalınıp safi hurmalı bağ, bahçe ve dereli şenlikli köyler geçtik. Bazı yeri yalçın kayalı göklere doğru baş uzatmış heybetli Bîsütun dağlan içinde, bazı yeri kumsal ve bazı yeri muğaylân ağaçlı dağlar içinde olmakla kâh doğuya ve kâh batıya eğri büğrü yollar üzere gidip Bedr-i Huneyn'e yakın yolun doğusunda,
Sacnan Dağı: Göklere doğru yükselmiş bir çıplak kızıl dağdır. Hazret-i Peygamber, Hicret'in (—) tarihinde Hudeybiye Gazası'na giderken bu mahalde İslâm ordusu konaklayıp Hazret-i Resul bu dağ üzerine çıkıp İslâm askerine nazar edip dua etmiştir. Bu dağda zümrüt madeni vardır. Bu Hudeybiye fethedilince insanoğlunun efendisi ve âlemin övüncü yedi iklimde olan yerlerdeki krallara ve Acem Şahı Perviz Şah'a fetihnâmeler ile elçiler gönderip İslâma davet kıldılar. Bu Sacnan Dağı'nın batı tarafında,
Arec Dağı derler bir dağ vardır, o kadar yüksek değildir. Hazret-i Peygamber'in Bedr-i Huneyn Gazası'ndan ganimet olan koyun ve keçileri buradaki mağaralar içinde yatıp otlarlardı. O koyunların soyundan beyaz hörgüçlü koyunları ve nakışlı keçileri vardır. Bu dağları hayli uzak mesafeden seyredip yine o dereler içinde,
(—) (—) Köyü, (—) (—) Köyü, (—) (—) Köyü (—) (—) (—)
Bütün bu köyler mamur, şenlikli, bağlı, bahçeli, güllük ve hurmalıktır. Ve abıhayat Ayn-ı Zerka bu köylerin içinden akar, Peygamber'in mucizesidir. Bu Ayn-ı Zerka, Hazret-i Peygamber ne tarafa gittilerse yeraltından akıp Hazret'in istedikleri yerde ortaya çıkardı. Onun için bu Ayn-ı Zerka Mekke ve Medine arasında gidip Medine'nin batı tarafında kaybolur.
Yukarıda yazılan köylerin küçüğü büyüğü, mahbûb ve mahûbeleri has ve beyaz ekmeklerini, katmerli kâhiklerini, süt ve kaymaklarını, çeşit çeşit hurma ve kavunlarını, arpa ve yulaflarını yol üzerine çıkarıp bütün hacıları doyururlar.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗